Xe cảnh sát tuần tra trên đường phố Chicago. Ảnh: Ngọc Quang – PV TTXVN tại Mỹ

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, ngày 31/12/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố tạm thời chấm dứt nỗ lực triển khai lực lượng Vệ binh quốc gia tại ba thành phố lớn Chicago, Los Angeles và Portland, sau khi đối mặt với hàng loạt thách thức pháp lý từ các bang do đảng Dân chủ lãnh đạo.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump cho biết sẽ tạm thời rút lực lượng Vệ binh quốc gia khỏi những khu vực này, nhưng cảnh báo rằng quân đội liên bang sẽ "quay trở lại" nếu tỷ lệ tội phạm tăng lên, có thể với "một hình thức khác biệt và mạnh mẽ hơn nhiều".

Quyết định này được đưa ra sau khi chiến dịch triển khai lực lượng Vệ binh quốc gia của Tổng thống Trump vấp phải những trở ngại pháp lý nghiêm trọng tại hầu hết các địa phương. Các binh sĩ thuộc lực lượng này đã được điều động đến Los Angeles hồi đầu năm 2025 như một phần của chiến dịch trấn áp tội phạm và nhập cư trái phép, sau đó được chuyển đến Chicago và Portland nhưng chưa bao giờ thực sự xuất hiện trên đường phố do các vấn đề pháp lý chưa được giải quyết.

Về mặt thể chế, lực lượng Vệ binh quốc gia thường hoạt động dưới sự kiểm soát của các thống đốc bang và chỉ có thể được tổng thống triệu tập vào phục vụ liên bang trong một số trường hợp đặc biệt nhất định. Nỗ lực của ông Trump nhằm điều động quân đội đến các thành phố do đảng Dân chủ lãnh đạo đã gặp phải sự phản đối mạnh mẽ từ hệ thống tư pháp.

Tháng 12/2025, Tòa án Tối cao Mỹ đã từ chối cho phép chính quyền Trump điều động lực lượng Vệ binh quốc gia đến khu vực Chicago trong khuôn khổ chiến dịch trấn áp nhập cư. Mặc dù không phải là phán quyết cuối cùng, đây được coi là một thất bại đáng kể và hiếm hoi của tổng thống trước Tòa án Tối cao.

Tại thủ đô Washington DC, Tổng chưởng lý Brian Schwalb đã đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn việc điều động hơn 2.000 binh sĩ thuộc lực lượng Vệ binh quốc gia. Trong khi đó, tại Oregon, một thẩm phán liên bang đã ra lệnh vĩnh viễn cấm triển khai lực lượng này tại tiểu bang.

Tại California, lực lượng Vệ binh quốc gia đã được rút khỏi đường phố Los Angeles trước ngày 15/12 sau phán quyết của tòa án. Một tòa án phúc thẩm đã tạm dừng một phần khác của lệnh yêu cầu quyền kiểm soát lực lượng Vệ binh quốc gia phải được trả lại cho Thống đốc Gavin Newsom.

Trong hồ sơ gửi tòa án ngày 30/12/2025, chính quyền Trump cho biết họ không còn yêu cầu tạm dừng việc thực thi phần lệnh đó nữa. Động thái này mở đường cho lực lượng Vệ binh quốc gia California hoàn toàn trở lại quyền kiểm soát của tiểu bang sau khi Tổng thống Trump liên bang hóa lực lượng này vào tháng 6/2025.