Cổ phiếu các công ty khai thác đất hiếm niêm yết tại Mỹ đồng loạt tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 2/2 sau tin Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị một kế hoạch quy mô lớn nhằm xây dựng kho dự trữ chiến lược các khoáng sản then chốt cho nền kinh tế và an ninh quốc gia.

Theo Bloomberg, kế hoạch mang tên Project Vault sẽ thiết lập kho dự trữ chiến lược khoáng sản thiết yếu lần đầu tiên hướng tới khu vực tư nhân Mỹ. Đề án kết hợp 1,67 tỷ USD vốn tư nhân với khoản vay 10 tỷ USD từ Ngân hàng Xuất Nhập khẩu (EXIM Bank), với mục tiêu cắt giảm sự lệ thuộc của Mỹ vào Trung Quốc trong các vật liệu tối quan trọng cho xe điện, hệ thống quốc phòng và kỹ thuật cao.

Ngay sau thông tin này, cổ phiếu MP Materials, đơn vị vận hành mỏ Mountain Pass tại California, tăng khoảng 4% trong phiên giao dịch đầu ngày. Cùng lúc, cổ phiếu của USA Rare Earth và Critical Metals Corp lần lượt tăng 7% và 8%, phản ánh kỳ vọng của giới đầu tư về nhu cầu nội địa gia tăng và nguồn tài trợ có bảo trợ của chính phủ cho lĩnh vực này.

Các nguồn tin từ Nhà Trắng cho biết bước đi của Tổng thống Trump là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm tái thiết chuỗi cung ứng khoáng sản trọng yếu ngay trong nước, tránh rủi ro địa chính trị và đảm bảo chủ quyền công nghệ.

Theo các nguồn tin, USA Rare Earth đã có các cuộc thảo luận với Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick, trình bày năng lực khai thác và sản xuất nam châm trong nước trước chính phủ liên bang. Các cuộc tiếp xúc này có thể dẫn đến một thỏa thuận đề nghị cung cấp khoảng 1,6 tỷ USD tài trợ cho công ty, kèm theo những điều kiện nhất định và khả năng Chính phủ Mỹ nắm cổ phần.

Những diễn biến này nối tiếp vai trò ngày càng trực tiếp của Washington trong ngành đất hiếm. Trước đó, Bộ Quốc phòng đã ký một thỏa thuận mang tính cột mốc với MP Materials, bao gồm việc nắm cổ phần, thiết lập giá sàn, cùng hợp đồng dài hạn mua một lượng khoáng sản và nam châm đất hiếm xác định.

Giới quan sát nhận định kế hoạch Project Vault nếu được triển khai sẽ tạo cú hích quyết định cho năng lực tự chủ khoáng sản của Mỹ, củng cố an ninh quốc phòng và thúc đẩy sản xuất kỹ thuật cao trong nước. Động thái này phản ánh cách tiếp cận chủ động của Tổng thống Trump trong việc dùng sức mạnh chính sách để tái cân bằng chuỗi cung ứng toàn cầu theo hướng có lợi cho Mỹ.