Ngày 1/1/2020, Luật Đầu tư công (sửa đổi) chính thức có hiệu lực. Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương, luật sửa đổi được kỳ vọng khắc phục được những hạn chế của Luật Đầu tư công 2014.

Cụ thể, Luật sửa đổi phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm tổ chức và cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư công; thuận lợi hơn trong công tác lập, giao và điều chỉnh kế hoạch vốn, thực hiện và giải ngân vốn đầu đầu tư công sẽ cải thiện hơn nữa.

Việc ban hành Luật Đầu tư công (sửa đổi) nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật về đầu tư công theo hướng thống nhất, đồng bộ với các luật có liên quan khác, đồng thời tăng cường quản lý chặt chẽ, hiệu quả các hoạt động đầu tư công và nguồn vốn đầu tư công cũng như tiếp tục khắc phục thêm một bước tình trạng đầu tư phân tán, dàn trải, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư theo đúng mục tiêu, định hướng của chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Luật Đầu tư công (sửa đổi) sẽ còn tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, bất cập hiện hành liên quan đến các quy định pháp luật về đầu tư công, góp phần đẩy nhanh tốc độ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công gắn với việc đẩy mạnh phân cấp, trao quyền và tăng cường trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan trong quản lý hoạt động đầu tư công.

Theo đó, Luật quy định rõ việc phân cấp điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án, phân cấp quyết định đầu tư dự án gắn với trách nhiệm của từng cấp, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý sử dụng vốn nhà nước đối với toàn bộ quá trình đầu tư.

Luật cũng tạo hành lang pháp lý nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý đầu tư công gắn với tăng cường theo dõi, giám sát, thanh tra, kiểm tra các hoạt động đầu tư công, sử dụng nguồn vốn đầu tư công thông qua đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đầu tư công, gắn với quá trình xây dựng Chính phủ điện tử và tiến tới Chính phủ số, góp phần tích cực chống thất thoát, lãng phí…

Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh, tháo gỡ vướng mắc lớn nhất trong quá trình thực hiện Luật Đầu tư công, đó là trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư dự án, phân cấp thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn.

Theo đó, đáng chú ý nhất trong luật là phân cấp triệt để quy trình thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, đưa vấn đề này trở thành một nội dung của thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư.

Bên cạnh đó, Luật Đầu tư công (sửa đổi) cũng đã xác định rõ một số nhiệm vụ và loại dự án không phải quyết định chủ trương đầu tư (Khoản 6 Điều 18). Quy định  này nhằm gỡ bỏ thủ tục mang tính hình thức, trùng lặp, qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí chuẩn bị, phê duyệt và thực hiện các nhiệm vụ, dự án này nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công và mục tiêu thực hiện.

Với những điểm mới trong Luật Đầu tư công (sửa đổi), việc thực thi luật sẽ tạo thuận lợi hơn cho quá trình chuẩn bị dự án, do việc đơn giản hóa thủ tục và phân cấp mạnh mẽ.

Thực hiện Luật Đầu tư công (sửa đổi) cũng sẽ góp phần cải thiện tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công, vốn chậm trễ bao lâu nay.

Các quy định mới tuy vẫn chặt chẽ để đảm bảo sử dụng hiệu quả từng đồng vốn đầu tư công quý giá, nhưng cũng vừa tạo thuận lợi trong điều chỉnh kế hoạch để tăng tỷ lệ giải ngân, hạn chế kéo dài thời gian thực hiện…

Năm 2019, vốn đầu tư khu vực Nhà nước tăng 2,6%; trong đó, vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước chưa cải thiện nhiều, đạt 89,5% kế hoạch năm, tăng 5,8% so với năm trước, mức tăng thấp nhất trong giai đoạn 2016-2019./.