Thụy Sỹ đã chọn máy bay chiến đấu F-35 của tập đoàn chế tạo vũ khí Lockheed Martin Corp. cho đơn đặt hàng quốc phòng trị giá 5 tỷ CHF (5,5 tỷ USD) thay vì các máy bay phản lực cạnh tranh từ Dassault Aviation SA, Boeing Co. và Eurofighter.

Các máy bay của Mỹ cho đến nay là “ít tốn kém” nhất và cũng chiến thắng về mặt kỹ thuật, nhờ tính dễ vận hành và khả năng phát hiện các mối đe dọa từ trên không vượt trội. Ngoài 36 máy bay, Chính phủ Thụy Sỹ sẽ chi 2 tỷ CHF cho mạng lưới phòng thủ tên lửa Patriot của Raytheon Technologies Corp. (Mỹ).

Thomas Suessli, người đứng đầu các lực lượng vũ trang của Thụy Sỹ, cho biết việc mua bán là quan trọng "để bảo vệ đất nước và người dân khỏi các mối đe dọa, kể cả từ trên không". Tuy nhiên, thương vụ máy bay chiến đấu có khả năng gây ra một loạt cuộc tranh cãi về chính sách quốc phòng từng được thấy ở quốc gia trung lập này.

Tuyên bố của Chính phủ Thụy Sỹ khẳng định F-35A “đã giành được kết quả tốt nhất bởi vì loại chiến đấu cơ này sở hữu lợi thế rõ rệt về công nghệ so với những ứng viên khác. Quốc hội Thụy Sỹ cần thông qua việc mua bán. Chính phủ cho biết máy bay được yêu cầu để bảo vệ không phận quốc gia và cho các nhiệm vụ như tuần tra bầu trời trong Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos.

Quyết định của Thụy Sỹ được đưa ra như một đòn giáng đối với Airbus SE, thành viên của tập đoàn Eurofighter, khi hãng đề nghị lắp ráp máy bay cuối cùng ở Thụy Sỹ như "chất làm ngọt" vào phút cuối. BAE Systems Plc của Anh và Leonardo SpA của Italy là những thành viên khác của nhóm.

Boeing đã giới thiệu chiếc F/A-18 Super Hornet của mình - dựa trên chiếc McDonnell Douglas F/A-18 Hornet mà chiếc máy bay mới dự định sẽ thay thế - trong khi hãng Dassault của Pháp cung cấp chiếc Rafale.

Sau thông báo, giá cổ phiếu của Lockheed Martin và Raytheon lần lượt giao dịch cao hơn 1,1% vào phiên sáng ngày 30/6 tại thị trường chứng khoán New York, trong khi cổ phiếu của Dassault có giá thấp hơn 3,2% ở thị trường Paris. Cổ phiếu của Boeing và Airbus, những hãng phụ thuộc nhiều vào sản xuất máy bay phản lực hơn là các hoạt động quốc phòng, vẫn tăng.

Các nhà phê bình phản đối việc mua bán chi phí cao và nói rằng máy bay mới sẽ không giúp chống lại các mối đe dọa mới như các cuộc tấn công mạng. Họ cho rằng việc mua bán là sai lầm và chính phủ nên tập trung vào các mối đe dọa như COVID-19 hoặc biến đổi khí hậu./.