Thực hiện mục tiêu phát triển nền nông nghiệp hữu có giá trị gia tăng cao, bền vững, thân thiện với môi trường sinh thái, gắn với kinh tế nông nghiệp tuần hoàn phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, năm 2023, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với các đơn vị tập trung triển khai các dự án sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn gắn với vùng nguyên liệu và các sản phẩm chủ lực.

Mô hình ứng dụng phân bón hữu cơ sản xuất lúa theo hướng hữu cơ tại xã Khánh Vĩnh Yên, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh). Ảnh: Thành Trung/BNEWS/TTXVN

Ứng dụng phân bón hữu cơ sản xuất lúa theo hướng hữu cơ với quy mô 3,5 ha tại xã Khánh Vĩnh Yên, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) là mô hình phát triển nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn phối hợp giữa Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Tập đoàn Quế Lâm. Mô hình áp dụng công nghệ sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh từ phụ phẩm chăn nuôi, trồng trọt; xử lý gốc rạ ngay tại ruộng và quy trình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ.

Với 20 ha gốc rạ vụ xuân được xử lý hoai mục ngay tại ruộng sau 8 -10 ngày để sản xuất lúa mùa; ứng dụng phân bón hữu cơ sản xuất 15 ha lúa theo hướng hữu cơ, mô hình giảm được 100% phân bón hữu cơ vi sinh và doanh nghiệp cam kết tiêu thụ 100% sản phẩm cho bà con nông dân với giá 7.500 đồng/kg lúa. 

Mô hình đã làm thay đổi nhận thức và nâng cao trình độ của người dân địa phương trong sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, giảm thiểu tình trạng đốt rơm rạ ngoài đồng và xả chất thải trong chăn nuôi trút bỏ xuống kênh, rạch, sông, suối. Đồng thời giảm thiểu được việc lạm dụng phân bón hóa học, cải thiện độ phì nhiêu và nâng cao dinh dưỡng đất, hạn chế bệnh vùng rễ cây trồng cạn, giúp người dân tăng thu nhập, tăng giá trị sản phẩm và ổn định sản xuất.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia khẳng định: Với xu hướng hiện nay tiến tới nền nông nghiệp sạch, xanh thì ứng dụng công nghệ sản xuất lúa hữu cơ là hướng chúng ta mong muốn đạt tới. Với cách tiếp cận làm thế nào để xử lý môi trường, xử lý phế thải trong sản xuất lúa đang được đặt ra hiện nay, nhất là khoảng thời gian thu hoạch lúa xuân đến lúa hè thu rất ngắn thì việc ứng dụng công nghệ vi sinh trong phân huỷ rơm rạ để chuyển vụ nhanh là giải pháp hữu hiệu. Mô hình bước đầu đã thành công, chuyển vụ chỉ trong thời gian dưới 10 ngày, kết quả cho thấy cây lúa phát triển tốt, chống ngộ độc hữu cơ đồng thời lại bổ sung hữu cơ cho đất.

Cũng tại Hà Tĩnh, mô hình hợp tác xã nuôi ong và xây dựng sản phẩm OCOP do Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh chủ trì bước đầu tạo được vùng chăn nuôi lấy mật có hiệu quả, nâng cao thu nhập cho các hộ dân và tạo vùng sinh thái vườn đồi. Mô hình có quy mô 500 đàn ong với 10 hộ tham gia.

Mô hình hợp tác xã nuôi ong và xây dựng sản phẩm OCOP do Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh chủ trì. Ảnh: Thành Trung/BNEWS/TTXVN

Mặc dù thời tiết nắng nóng kéo dài nhưng sau gần 2 tháng nuôi đàn ong phát triển tốt, ổn định đàn và khai thác 3 đợt mật với sản lượng trung bình 1,8 - 2,1 kg/đợt/đàn, nâng cao hiệu quả kinh tế so với chăn nuôi ong truyền thống trước đây. Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh đã hỗ trợ thành lập 1 hợp tác xã và xây dựng sản phẩm mật ong đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, hướng dẫn hộ nuôi thiết kế bao bì, nhãn mác đựng sản phẩm phù hợp; thiết kế logo, đăng kí sở hữu trí tuệ; xây dựng video câu chuyện sản phẩm; xây dựng tờ rơi, pano; trang web quảng bá sản phẩm.

Theo ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, hiện nay phát triển mô hình nông nghiệp xanh và nông nghiệp tuần hoàn là rất cần thiết để làm tăng giá trị gia tăng trong sản xuất và đảm bảo tính bền vững về sinh thái, môi trường trong sản xuất nông nghiệp. 

Doanh nghiệp đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì và nhân rộng mô hình nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, giúp nông dân tiếp cận với những vật tư nông nghiệp đầu vào cũng như giải quyết sản phẩm đầu ra. Sự đồng hành của doanh nghiệp trong việc giải quyết các khâu đầu vào và đầu ra của sản phẩm một cách minh bạch sẽ giúp nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn phát triển bền vững.

Cùng với đó, từ chính quyền địa phương đến cộng đồng, những người sản xuất và đặc biệt mỗi địa phương phải tạo cơ chế chính sách giúp nông dân tiếp cận được hỗ trợ của nhà nước, của doanh nghiệp để phát triển được sản phẩm hữu cơ.

Để quảng bá, nhân rộng và lan toả những mô hình mới, công nghệ mới, hệ thống khuyến nông các cấp phải giúp bà con được tiếp cận với công nghệ từng bước, được nhìn thấy hiệu quả trực tiếp của mô hình, đồng thời đào tạo huấn luyện cho bà con ngay tại mô hình, tổ chức các đoàn tham quan để trao đổi kinh nghiệm, cách thức, công nghệ và kết hợp với hoạt động truyền thông để công nghệ phải xuống cánh đồng, vào được từng gia đình.

Trung tâm Khuyến nông Quốc gia sẽ phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các đơn vị chuyển giao công nghệ, trung tâm khuyến nông các tỉnh và doanh nghiệp cùng có trách nhiệm tiếp tục duy trì, phát triển, lan toả, nhân rộng những mô hình này tại các địa phương./.