Xạ trị proton tiên tiến lần đầu tiên được các bác sĩ và nhà khoa học tại Bệnh viện Đại học Corewell Health William Beaumont ở Royal Oak, Michigan, Mỹ. Ảnh: Corewell Health

Nghiên cứu điển hình gần đây về một khối u tuyến nước bọt hiếm gặp đã chứng minh hiệu quả của phương pháp xạ trị "định hướng chính xác" này trong việc loại bỏ tế bào ung thư mà không ảnh hưởng đến mô lành.

Phương pháp mới, được gọi là liệu pháp proton arc từng bước (step-and-shoot proton arc therapy), lần đầu tiên được các bác sĩ và nhà khoa học tại Bệnh viện Đại học Corewell Health William Beaumont ở Royal Oak, Michigan thực hiện trên bệnh nhân. So với các phương pháp xạ trị proton truyền thống, kỹ thuật này sử dụng chùm tia proton để phân phối bức xạ chính xác và liên tục hơn đến vị trí khối u. Hệ thống được tự động hóa, giảm thời gian trễ giữa các liều xạ trị.

Tiffiney Beard, 46 tuổi từ Redford, Michigan, là bệnh nhân đầu tiên được điều trị bằng phương pháp này. Cô được chẩn đoán mắc ung thư biểu mô tuyến nang (adenoid cystic carcinoma) - một khối u hiếm gặp, xâm lấn mạnh và thường khó điều trị - ở tuyến nước bọt vào đầu năm 2024.

Bệnh nhân đầu tiên được áp dụng kỹ thuật xạ trị proton Tiffiney Beard (trái) đang trao đổi với bác sỹ Rohan Deraniyagala (phải). Ảnh: Corewell Health

Theo bác sĩ Rohan Deraniyagala, bác sĩ xạ trị ung thư tại Corewell Health, việc điều trị loại khối u này rất khó khăn vì bản chất của nó thường xâm lấn theo các dây thần kinh. Trong trường hợp của Beard, khối u đã len lỏi vào các dây thần kinh dẫn đến não.

Tuy nhiên, nhờ phương pháp điều trị mới này, Beard không gặp tác dụng phụ nào đáng kể. Quy trình điều trị chỉ mất khoảng 30 phút mỗi ngày, 5 ngày một tuần, trong 3 tháng, cho phép cô vẫn có thể đi làm và dành thời gian cho gia đình.

"Sau khi phẫu thuật cắt bỏ khối u có kích thước bằng viên kẹo cao su, tôi đã trải qua 33 lần xạ trị proton và điều đáng ngạc nhiên là không có tác dụng phụ nào và không phải nghỉ làm một ngày nào," Beard chia sẻ.

Beard hoàn thành điều trị vào đầu tháng 8 năm ngoái và theo kết quả kiểm tra gần đây nhất, cô vẫn không có dấu hiệu của ung thư. Theo đánh giá của bác sĩ Deraniyagala, cơ thể bệnh nhân không có độc tính bức xạ ở các vùng khác, kể cả não.

Hiện tại, các bác sĩ và nhà khoa học tại Trung tâm Xạ trị Proton của Bệnh viện Đại học Corewell Health William Beaumont đang thử nghiệm liệu pháp proton thế hệ tiếp theo, DynamicARC®, có tiềm năng cải thiện hơn nữa việc điều trị ung thư. DynamicARC® dự kiến sẽ được FDA phê duyệt vào năm sau.