Cảng container quốc tế ở Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: AFP/TTXVN

Báo cáo sơ bộ của Văn phòng Nội các Nhật Bản công bố ngày 17/11 cho thấy Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này trong quý III/2025 đã giảm 1,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là lần đầu tiên Nhật Bản ghi nhận GDP sụt giảm trong 6 quý, chủ yếu do xuất khẩu yếu kém vì thuế quan cao hơn của Mỹ và hoạt động đầu tư nhà ở suy giảm.

Tính theo quý, GDP trong quý III/2025 giảm 0,4% so với quý trước đó (từ tháng 4 đến tháng 6). So với quý II/2025, kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản giảm 1,2%, đánh dấu lần giảm đầu tiên trong 2 quý. Nguyên nhân là do các lô hàng ô tô bị đình trệ khi tác động tiêu cực của mức thuế quan cao hơn do Tổng thống Donald Trump áp đặt trở nên rõ rệt.

Sau khi Tổng thống Trump khởi động các chính sách thương mại mạnh mẽ, Nhật Bản và Mỹ đã ký thỏa thuận thương mại vào tháng 7, theo đó nhất trí cắt giảm thuế đối với xe ô tô từ 27,5% xuống 15%. Mức thuế mới này bắt đầu có hiệu lực từ giữa tháng 9.

Trong khi đó, nhập khẩu của Nhật Bản trong quý III/2025 cũng giảm 0,1% -  lần giảm đầu tiên trong 3 quý.

Báo cáo của Văn phòng Nội các Nhật Bản cũng đề cập đến một yếu tố khác góp phần vào sự sụt giảm GDP là đầu tư nhà ở, đã giảm mạnh 9,4% so với quý trước. Đây là quý giảm đầu tiên trong 3 quý, phản ánh sự đi xuống của thị trường bất động sản sau khi hoạt động xây dựng được đẩy mạnh trước thời điểm sửa đổi luật liên quan vào tháng 4.

Tiêu dùng cá nhân – vốn chiếm hơn ½ nền kinh tế tiếp tục tăng 0,1%, kéo dài chuỗi tăng trưởng sang quý thứ 6 liên tiếp, nhờ nhu cầu mạnh mẽ đối với đồ uống. Trong khi đó, đầu tư vốn tiếp tục tăng trong quý thứ 4 liên tiếp, khoảng 1%  nhờ chi tiêu cho phần mềm tăng.

Về tổng thể, GDP danh nghĩa (chưa điều chỉnh lạm phát) quý III đã tăng 0,1% so với quý trước đó, tương đương với tốc độ hằng năm là 0,5%.

Dữ liệu GDP kém được công bố trong bối cảnh chính phủ của Thủ tướng mới Sanae Takaichi đang chuẩn bị một gói kích thích kinh tế nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt tăng cao cho các hộ gia đình.

Các cố vấn kinh tế thân cận của bà Takaichi đã viện dẫn khả năng kinh tế sụt giảm mạnh như một lý do để kêu gọi các biện pháp kích thích quyết liệt. Các nhà phân tích cho rằng dữ liệu mới nhất này có thể củng cố quan điểm của các cố vấn, thúc đẩy Ngân hàng Nhật Bản (BoJ  - Ngân hàng trung ương) phải thận trọng và chậm lại trong việc tăng lãi suất.