Theo Tổ công tác đặc biệt Bộ Công Thương, qua theo dõi, nắm bắt thông tin và làm việc với Tổng công ty, có thể thấy thực trạng hiện nay là số lượng container hàng nhập khẩu tại bãi chứa trong cảng Cát Lái tăng cao do nhiều nhà máy thu hẹp công suất, ngưng hoạt động do việc áp dụng các biện pháp phòng chống dịch COVID-19 tại Tp. Hồ Chí Minh, khiến tốc độ giải phóng hàng khỏi cảng giảm sút.

Điều này dẫn đến nguy cơ cảng hết chỗ chứa hàng, gây ảnh hưởng đến hoạt động tiếp nhận tàu và hàng hóa.

Chủ động giải quyết các khó khăn này, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đã thực hiện một số giải pháp như tiếp tục thực hiện nghiêm các quy định, phương án phòng, chống dịch tại các cảng biển theo phương châm "5K+vaccine+xét nghiệm+công nghệ".

Bên cạnh đó, tăng tốc độ giải phóng container hàng nhập ra khỏi cảng (vận chuyển hàng hóa nhập khẩu tồn bãi trên 15 ngày đang lưu giữ tại cảng Tân Cảng Cát Lái đến cảng biển khác theo hướng dẫn tại công văn 3847/TCHQ-GSQL ngày 2/8/2021 của Tổng cục Hải quan).

Đồng thời, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng bãi cảng; tìm thêm các bãi chứa container khu vực ngoài cảng và giảm lượng hàng nhập khẩu đưa về cảng.

Nhằm góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, Tổ công tác kiến nghị Bộ Công Thương có ý kiến chính thức gửi lên Chính phủ, Ban chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 chỉ đạo UBND Tp. Hồ Chí Minh cho phép lao động trong dây chuyền sản xuất cảng, nếu không lưu trú ở khu vực dân cư đang bị phong tỏa được cấp phép lưu thông đến cảng làm việc sau 18h, để phù hợp với điều kiện làm việc đặc thù theo ca, kíp và linh hoạt phục vụ việc cập/rời của tàu thuyền.

Mặt khác cho lao động đang cư trú tại huyện Nhơn Trạch được phép lưu thông qua phà Cát Lái để vào cảng làm việc nếu có giấy xác nhận làm việc tại cảng và giấy chứng nhận xét nghiệm âm tính còn hiệu lực.

Ngoài ra, Tổ công tác cũng đề xuất cho phép người làm thủ tục xuất nhập khẩu, giao nhận hàng hóa, đại lý hãng tàu, cán bộ công chức hải quan, biên phòng, kiểm dịch y tế, kiểm tra chuyên ngành được đi lại sau 18h hàng ngày để giải quyết các thủ tục giao nhận, thông quan hàng hóa, nhập cảnh phương tiện vì đặc thù cảng biển hoạt động 24h/7;

Tiếp tục ưu tiên tiêm chủng phòng chống dịch cho tất cả các lực lượng lao động làm việc tại các cảng biển.

Đặc biệt, kiến nghị Chính phủ, Ban chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 chỉ đạo Chi cục Hải quan địa phương hỗ trợ giải quyết cho phép sử dụng bản chứng thư scan điện tử để bổ sung hồ sơ hoàn thành thủ tục thông quan.

Trên cơ sở công văn 3847/TCHQ-GSQL ngày 2/8/2021 của Tổng cục Hải quan, đề nghị các Cục Hải quan Tp. Hồ Chí Minh và Cục Hải quan các tỉnh, thành phía Nam hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp cảng, khách hàng, hãng tàu triển khai nhanh thủ tục trong việc chỉnh sửa thông tin cảng đích trên manifest, vận đơn và các thủ tục vận chuyển hàng hóa nhập khẩu, hàng nhập tồn lâu ngày đang lưu giữ tại cảng Tân Cảng Cát Lái đến các cảng, các ICD khác trong hệ thống Tân Cảng Sài Gòn.

Cùng với đó, phối hợp các Bộ, ngành, liên quan chỉ đạo Sở Công Thương các tỉnh/thành phố cập nhật tình hình sản xuất và ảnh hưởng dịch bệnh của các doanh nghiệp trên địa bàn; xây dựng cơ chế trao đổi thông tin để dự báo tình hình phục vụ các hoạt động kinh tế, xã hội cho các địa phương và doanh nghiệp cảng biển.

Gần đây, cảng Cát Lái bị ùn tắc nặng do nhiều nhà máy, doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải dừng hoạt động theo yêu cầu của chính quyền các địa phương đang thực hiện giãn cách xã hội.

Một số ít doanh nghiệp đủ điều kiện thực hiện "3 tại chỗ", "2 địa điểm, 1 cung đường" nhưng cũng đều phải cắt giảm sản lượng. Tình trạng này dẫn đến việc các doanh nghiệp dừng hoạt động không thể tiếp nhận các container nguyên liệu nhập khẩu, container bị lưu lại cảng nhiều gây ùn tắc tại cảng.

Theo báo cáo của Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn, để duy trì hoạt động liên tục cho cảng Cát Lái, lượng nhân sự cần thiết phải có mặt tại hiện trường trong ngày khoảng 500 người.

Tuy nhiên, tác động của dịch COVID-19 đã làm lực lượng lao động của cảng Cát Lái hiện tại giảm xuống khoảng 50% chỉ còn 250 người/ngày. Do đó, cảng đã linh hoạt cắt giảm tối đa quân số cho mỗi dây chuyền, thay đổi bằng mô hình điều hành tập trung nhưng tình hình thiếu hụt nhân sự, nhất là công nhân xếp dỡ tàu ngày càng trầm trọng.

Ngày 4/8, Bộ Công Thương đã gửi công văn khẩn số 4699/BCT-XNK tới Thủ tướng Chính phủ, đề xuất tháo gỡ tình tình trạng ùn tắc hàng hóa ở cảng Cát Lái, giúp tạo luồng hàng thông thoáng cho xuất nhập khẩu./.