Theo Thương vụ Việt Nam tại Philippines, ngày 20/2/2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương Philippines đã ban hành Lệnh số 25-01 áp thuế tự vệ tạm thời 400 pesos/tấn (tương đương 6,9 USD) đối với hai loại xi măng nhập khẩu để bảo vệ xi măng sản xuất trong nước.

Cụ thể, theo Lệnh số 25-01, Bộ Công Thương Philippines đã khởi xướng điều tra theo biện pháp tự vệ đối với hai loại xi măng nhập khẩu từ một số nước bao gồm xi măng pooc lăng (portland cement) mã AHNT Code 2523.29.90 và xi măng hỗn hợp (blended cement) mã AHNT Code 2523.90.00 theo Danh mục Biểu thuế quan hài hòa Asean (AHNT - Asean Harmonized Tariff Nomenclature).

Cuộc điều tra được tiến hành đối với hai loại xi măng nhập khẩu nêu trên trong giai đoạn 2019 - 2024.Căn cứ theo Đạo luật của nước này và dựa trên những chứng cứ thu thập được cùng thông tin do các bên liên quan cung cấp, sau quá trình điều tra sơ bộ, Philippines đã quyết định áp dụng mức thuế tự vệ tạm thời 400 pesos/tấn hoặc 16 pesos/túi 40 kg đối với các loại xi măng mã AHNT Code 2523.29.90 và AHNT Code 2523.90.00 trong thời gian Ủy ban thuế Philippines tiến hành điều tra chính thức.

Thuế tự vệ tạm thời sẽ được áp dụng trong thời gian 200 ngày kể từ ngày Cục Hải quan Philippines ban hành Lệnh áp thuế. Bộ Công Thương liệt kê danh sách các quốc gia và vùng lãnh thổ được miễn áp dụng thuế tự vệ tạm thời, tuy nhiên không có tên Việt Nam trong danh sách các quốc gia được loại trừ.

Xung quanh vấn đề này, ông Phùng Văn Thành - Tham tán thương mại Thương vụ Việt Nam tại Philippines chia sẻ: Theo báo cáo điều tra, trong quá trình điều tra sơ bộ, Bộ Công Thương Philippines xác định danh tính của 33 doanh nghiệp xuất khẩu xi măng vào thị trường Philippines, trong đó có các doanh nghiệp Việt Nam.

"Bộ Công Thương Philippines đã gửi bảng câu hỏi, tuy nhiên, chỉ có 9/33 doanh nghiệp xuất khẩu trả lời bảng câu hỏi, trong đó có 6 doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam", Tham tán thương mại Phùng Văn Thành thông tin.

Trong báo cáo điều tra sơ bộ do Bộ Công Thương Philippines công bố, hàng năm, xi măng của Việt Nam chiếm thị phần lớn nhất trong tổng số xi măng nhập khẩu của Philippines. Cụ thể, các năm 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 và 2024, xi măng của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Philippines lần lượt là 4,23 triệu tấn, 5,37 triệu tấn, 6,38 triệu tấn, 6,34 triệu tấn, 6,87 triệu tấn và 7,20 triệu tấn, chiếm thị phần lần lượt là 79,41%, 91,41%, 92,59%, 94,76%, 98,09% và 94,40% trong tổng số lượng xi măng nhập khẩu của Philippines. Với số liệu như nêu trong báo cáo, việc Bộ Công Thương Philippines áp thuế tự vệ tạm thời đối với xi măng nhập khẩu sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới xuất khẩu xi măng của Việt Nam.

Để hạn chế thấp nhất những thiệt hại không đáng có, Tham tán thương mại Phùng Văn Thành khuyến cáo, trong giai đoạn điều tra chính thức sắp tới do Ủy ban thuế tiến hành, các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam cần lưu ý phối hợp cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra nhằm tránh trường hợp bị cơ quan điều tra đưa ra những quyết định bất lợi cho mình dựa trên những thông tin không đầy đủ hoặc thông tin mà họ sẵn có.

"Nội dung chính của điều tra tự vệ là cơ quan điều tra xem xét đánh giá mức độ thiệt hại nghiêm trọng của ngành sản xuất trong nước do tác động của xi măng nhập khẩu. Do đó, cần có một đại diện của doanh nghiệp ngành xi măng đứng ra tổ chức cho doanh nghiệp cùng nhau xem xét, cung cấp thông tin và có tiếng nói chung với cơ quan điều tra của Philippines trong việc xem xét và phân tích thiệt hại thực tế và quan hệ nhân quả giữa thiệt hại với gia tăng khối lượng của xi măng nhập khẩu", ông Phùng Văn Thành nhấn mạnh.