Bể chứa dầu tại nhà máy lọc dầu ở Riyadh, Saudi Arabia. Ảnh: AFP/TTXVN

Giữa bối cảnh các bộ trưởng Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các nước đồng minh, còn gọi là OPEC+, chuẩn bị nhóm họp để đánh giá thị trường dầu mỏ toàn cầu, không có dấu hiệu nào cho thấy nhóm này sẽ tìm cách "hạ nhiệt" đà tăng đã đưa giá lên gần 100 USD/thùng hiện nay.

Giá dầu thô thế giới đã tăng hơn 20% trong ba tháng qua, khi các nhà lãnh đạo OPEC+ siết chặt nguồn cung trong lúc nhu cầu nhiên liệu thế giới đạt mức cao kỷ lục. Sự gia tăng này có nguy cơ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu vốn đang mong manh, gây tổn hại cho người tiêu dùng với một đợt lạm phát tăng vọt khác và phá hỏng kế hoạch kết thúc lộ trình tăng lãi suất của các ngân hàng trung ương.

Tuy nhiên, các đại diện của OPEC+ không kỳ vọng rằng cuộc họp ngày 11/10 của Ủy ban Giám sát chung cấp bộ trưởng của nhóm này sẽ đề xuất bất kỳ sự thay đổi chính sách nào. Bộ trưởng Năng lượng Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) Suhail al Mazrouei cho biết, OPEC+ có “chính sách đúng đắn”.

Giá dầu cao đang mang lại "vận may bất ngờ" cho Thái tử Saudi Arabia (A-rập Xê-út) Mohammed bin Salman, khi Vương quốc này đang vung tiền vào mọi thứ, từ các thành phố tương lai và các hợp đồng viễn thông quốc tế, cho đến các cầu thủ bóng đá và tay chơi golf hàng đầu. Đây cũng là nguồn thu nhập bổ sung quan trọng cho Tổng thống Nga Vladimir Putin khi đất nước ông tiếp tục cuộc xung đột với Ukraine.

Bob McNally, Chủ tịch Tập đoàn Năng lượng Rapidan và cũng là cựu quan chức Nhà Trắng, nói với Bloomberg: “Thị trường dầu mỏ đang bị siết chặt, nhưng sẽ còn bị siết chặt hơn nữa. Mọi thứ thực sự phụ thuộc vào những gì Saudi Arabia sẽ làm”.

Saudi Arabia đã cắt giảm sản lượng 1 triệu thùng/ngày trong tháng 7/2023, làm gia tăng mức cắt giảm trước đó được thực hiện cùng với OPEC+ và đưa sản lượng xuống mức thấp nhất trong hai năm là khoảng 9 triệu thùng/ngày. Nước này cam kết giữ nguyên giới hạn đó cho đến cuối năm nay. Trong khi Nga đã cam kết cắt giảm xuất khẩu dầu khiêm tốn hơn, chỉ ở mức 300.000 thùng/ngày.

Hai nước dẫn đầu nhóm OPEC+ cho biết họ sẽ xem xét quyết sách sản lượng mỗi tháng, nhưng có rất ít kỳ vọng về bất kỳ thay đổi nào sẽ được đưa ra tại cuộc họp tuần này. Hầu hết các thành viên OPEC+ không tham gia cắt giảm sản lượng bổ sung, vốn đã thúc đẩy giá tăng, có nghĩa là bất kỳ điều chỉnh nào do Saudi Arabia và Nga thực hiện đều có xu hướng được đưa ra trong các tuyên bố riêng biệt.

Ít nhất hiện tại, các "ông trùm" của OPEC+ vẫn có lý do để duy trì sự kiểm soát nguồn cung của họ. Giá dầu Brent đã tăng lên mức trên 97 USD/thùng vào tuần trước, nhưng sau đó đã giảm xuống gần 90 USD/thùng tại thị trường London do lo ngại về nền kinh tế toàn cầu.

Bằng cách hạn chế nguồn cung ngay khi mức tiêu thụ phục hồi sau đại dịch, việc cắt giảm sản lượng đang làm cạn kiệt lượng dầu tồn kho trên toàn thế giới với tốc độ nhanh nhất trong nhiều năm. Ở Mỹ, các kho chứa đã cạn dầu đến mức chúng khó có thể hoạt động bình thường. Điều này gây tổn thương cho người tiêu dùng. Ông Pankaj Jain từ Bộ Dầu mỏ và Khí đốt tự nhiên Ấn Độ, cho biết tại hội nghị năng lượng Adipec ở Abu Dhabi hôm 9/10 rằng: "Giá dầu đang quá cao. Ấn Độ, một khách hàng lớn của dầu mỏ Saudi và Nga, không thoải mái với giá ở mức này và nhu cầu sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực".

Tháng trước, quan chức năng lượng Indonesia Tutuka Ariadji đã phàn nàn về “gánh nặng lớn” về chi phí nhiên liệu đối với quốc gia đông dân thứ tư thế giới, trong khi các hãng hàng không Mỹ bao gồm Southwest Airlines Co. và United Airlines Holdings Inc. cảnh báo hành khách phải chuẩn bị cho giá nhiên liệu máy bay tăng cao hơn.

Các nhà hoạch định chính sách Mỹ đã phát đi tín hiệu rằng lãi suất sẽ cần phải duy trì ở mức cao hơn trong thời gian dài hơn để kiềm chế lạm phát. Do đó, giá dầu tăng cao hơn cũng có thể là mối nguy hiểm chính trị đối với Tổng thống Joe Biden khi ông chuẩn bị cho chiến dịch tái tranh cử vào năm tới với giá xăng gần 4 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít).

OPEC+ đã đưa ra nhiều lý do hợp lý cho chính sách của mình, đồng thời liên tục phủ nhận rằng họ đang nhắm mục tiêu vào một mức giá cụ thể. Tổng thư ký OPEC Haitham Al Ghais cho biết, ông lạc quan về nhu cầu dầu mỏ, trong khi Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Cơ sở hạ tầng UAE, Suhail bin Mohammed Al Mazrouei, cho biết mục đích của nhóm là khuyến khích đầu tư vào nguồn cung mới. Tháng trước, Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman, đã mô tả chiến lược này là “chủ động”, trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc có những bất ổn.

Nếu việc siết chặt nguồn cung của các-ten này đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng, câu chuyện có thể chuyển sang việc liệu Saudi Arabia có can thiệp để ngăn chặn thị trường tăng vọt hay không.

Goldman Sachs Group Inc. dự báo rằng Saudi Arabia sẽ khôi phục nguồn cung để ngăn giá tăng vượt 105 USD/thùng, trong trường hợp giá cao làm giảm mức tiêu thụ./.