Sáng 1/8, tại Km6, cao tốc Nội Bài - Lào Cai, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) và Công ty cổ phần Tasco đã tổ chức khai trương dịch vụ thu phí sử dụng đường bộ theo hình thức điện tử tự động không dừng (ETC) tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Trương Việt Đông, Chủ tịch Hội đồng thành viên VEC nhấn mạnh, “Đây là cột mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của Lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp (CMSC), VEC nhằm đưa hệ thống thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ theo hình thức điện tử tự động không dừng (ETC) trên các tuyến cao tốc VEC vào vận hành, đáp ứng tiến độ theo chỉ đạo của Chính phủ và hợp đồng được ký kết giữa VEC và TASCO”.

Nội Bài – Lào Cai là tuyến cao tốc đầu tiên không nằm trong hệ thống cao tốc Bắc-Nam phía Đông và là tuyến cao tốc kết nối với Tây Bắc đầu tiên trên cả nước đưa vào vận hành hệ thống thu phí ETC.

Trước đó, VEC và nhà thầu cung cấp dịch vụ TASCO đã lần lượt khai trương hệ thống thu phí ETC trên tuyến cao tốc: Cầu Giẽ - Ninh Bình, Tp. Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây và Đà Nẵng – Quảng Ngãi, hoàn thành chỉ đạo của Chính phủ về áp dụng thu phí hoàn toàn tự động trước ngày 1/8/2022.

Đến thời điểm này, VEC đã lắp đặt hệ thống thu phí ETC tại tất cả 15 trạm thu phí trên tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đảm bảo năng lực thông hành hiện tại.

Hệ thống thu phí ETC tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật chung với hệ thống thu phí ETC sử dụng công nghệ RFID (nhận sóng vô tuyến) được Bộ Giao thông Vận tải quy định và các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan khác, đảm bảo tính đồng bộ và khả năng kết nối liên thông với hệ thống thu phí ETC trên toàn quốc.

Kể từ ngày 1/8/2022, các phương tiện không dán thẻ ETC và không nạp tiền vào tài khoản thu phí sẽ không được lưu thông vào đường cao tốc.

Số tiền tối thiểu chủ phương tiện/người tham gia giao thông cần nạp vào tài khoản thu phí phải đủ để thực hiện 1 giao dịch (tương ứng với số tiền thanh toán 1 lần cho chiều dài quãng đường phương tiện lưu thông). Cao tốc Nội Bài – Lào Cai đưa vào khai thác toàn tuyến từ ngày 21/9/2014, hiện giữ kỷ lục về chiều dài tuyến và có nhiều trạm thu phí nhất cả nước.

Với đặc điểm này, quá trình thi công, lắp đặt, vận hành thử nghiệm hệ thống thu phí ETC toàn tuyến gặp rất nhiều khó khăn: Áp lực về tiến độ hoàn thành hệ thống ETC trên toàn tuyến chỉ chưa đến 2 tháng; VEC và nhà thầu phải phân bố lực lượng dàn trải trên 245km; đặc biệt, điều kiện khí hậu thời tiết khu vực Yên Bái và Lào Cai thường xuyên xảy ra mưa to kèm sấm chớp, rất nguy hiểm cho nhân công làm việc ngoài trời…

Tuy nhiên, với tinh thần quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, trở ngại, VEC và TASCO đã hoàn thành, đưa hệ thống thu phí ETC cao tốc Nội Bài – Lào Cai vào vận hành đáp ứng yêu cầu của Chính phủ.

Tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai mở ra là bước đột phá lớn của ngành giao thông, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội các địa phương dọc tuyến, đặc biệt là hai tỉnh Yên Bái và Lào Cai; rút ngắn thời gian lưu thông từ Hà Nội đi Lào Cai xuống còn một nửa thời gian so với trước đây, giảm áp lực giao thông và tai nạn giao thông trên các quốc lộ, tỉnh lộ lân cận đường cao tốc; tiết giảm tối đa nhiên liệu; rút ngắn hành trình đến các tỉnh miền núi phía Bắc (Tuyên Quang, Hà Giang…)…

Trong thời gian tới, VEC sẽ tiếp tục tìm kiếm nguồn vốn, nghiên cứu phương án mở rộng đoạn Yên Bái – Lào Cai lên 4 làn xe, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội khu vực.

Hiện tại, lưu lượng bình quân trên tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai đạt 35.000 – 40.000 lượt phương tiện/ngày đêm. Tính từ khi đưa vào khai thác đến cuối tháng 6/2022, tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai đã phục vụ an toàn và thông suốt 71,8 triệu lượt phương tiện.

Như vậy, có thể nói rằng chủ trương chỉ có thu phí tự động không dừng trên các tuyến cao tốc theo chỉ đạo của Chính phủ đã kéo dài gần 10 năm, nhưng nhiều lần không thể về đích đúng thời hạn. Một phần nguyên nhân bắt nguồn chính bởi năng lực hạn chế của nhà cung cấp dịch vụ là Công ty TNHH Thu phí tự động (VETC).

Suốt một thời gian dài, VETC không thể triển khai dán thẻ cho phương tiện, công tác vận hành thu phí tại các trạm nhiều lần bị chậm tiến độ. Thậm chí, có thời điểm, đơn vị này còn đề nghị trả lại dự án cho Bộ Giao thông Vận tải. Điều này càng khiến công tác lắp đặt hệ thống ETC tại trạm và dán thẻ cho phương tiện bị ảnh hưởng. Ngoài ra, vướng mắc về cơ chế, chính sách để triển khai ETC cũng là nguyên nhân dẫn đến chậm trễ triển khai chủ trương trên.

Trong bối cảnh đó, “tối hậu thư” của Chính phủ đưa ra yêu cầu chỉ có thu phí tự động không dừng trên các tuyến cao tốc từ ngày 1/8/2022 được đánh giá là chính xác, kịp thời và bước đầu đem lại kết quả tích cực.

Việc triển khai chủ trương lớn này không chỉ giúp người dân và doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí, tăng tính minh bạch, giảm thói quen sử dụng tiền mặt, mà còn góp phần chấn chỉnh việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương của các đơn vị cơ sở đối với các chủ trương, chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ./.