Ông Nguyễn Quang Hùng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, dự kiến tháng 10, Ủy ban châu Âu (EC) sẽ sang kiểm tra trực tiếp tại Việt Nam về triển khai chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), gỡ cảnh báo “thẻ vàng”. Dự kiến, EC sẽ kiểm tra nhiều hơn tại địa phương, đặc biệt là tại các cảng cá.

Ông Nguyễn Quang Hùng cho biết, những năm vừa qua, do dịch COVID-19 nên EC không sang Việt Nam kiểm tra trực tiếp nhưng Tổng cục Thủy sản thường xuyên trao đổi với EC qua trực tuyến, email… về việc khắc phục “thẻ vàng”.

Lần này, EC dự kiến kiểm tra 4 nhóm vấn đề. Nhóm thứ nhất là khung pháp lý; hiện nhóm này đã được hoàn thiện và cơ bản đáp ứng được yêu cầu hội nhập quốc tế, chống khai thác IUU. Nhóm thứ hai là việc quản lý, giám sát hoạt động tàu cá; tàu xuất nhập bến. Nhóm thứ ba là kiểm tra về truy xuất nguồn gốc sản phẩm thủy sản từ khi khai thác đến nhà máy chế biến và xuất khẩu, quy trình này có đảm bảo pháp lý, tính logic. Nhóm thứ tư việc thực thi pháp luật, tình hình xử phạt những vi phạm nếu có.

Theo ông Nguyễn Quang Hùng, thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Thường trực Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU và chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, việc khắc phục “thẻ vàng” các địa phương có nhiều tích cực.  

Tuy nhiên, đến nay, vẫn còn nhiều tồn tại như việc ghi nhật ký khai thác còn chưa đầy đủ; mất kết nối trên biển,  tháo lắp các thiết bị giám sát tàu cá VMS…  Các cảng cá rất sập xệ, nhiều cảng chưa đáp ứng yêu cầu về kiểm soát nghề cá. Kinh phí dành cho hoạt động kiểm soát IUU rất hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu: hệ thống máy tính, trang thiết bị, mạng không đáp ứng đủ yêu cầu để quản lý.  Trong khi đó, nguồn nhân lực quản lý tại các cảng rất thiếu, và yếu, không có cán bộ chuyên ngành về khai thác.

Qua các đợt kiểm tra, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ ra và đề nghị các tỉnh, thành phố rà soát, khắc phục các tồn tại này.  Dự kiến thời gian tới, Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU sẽ có cuộc họp để kiện toàn hệ thống, chỉ đạo các địa phương khắc phục các tồn tại.

Bên cạnh việc phải hoàn thành việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình tàu cá, ông Nguyễn Quang Hùng cho rằng, địa phương cần tập trung rà soát, củng cố hồ sơ kiểm soát tàu cá ra vào cảng, giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng. Theo dõi, lập danh sách các tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm khai thác IUU về báo cáo, Nhật ký khai thác; không có Giấy phép khai thác thủy sản; không lắp đặt/ngắt kết nối thiết bị VMS; khai thác sai vùng, vượt ranh giới phát hiện qua VMS…

Phía EC đã nhấn mạnh, để gỡ được “thẻ vàng” điều kiện đầu tiên là phải ngăn chặn, chấm dứt được tình trạng tàu cá, ngư dân Việt Nam vi phạm khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, ông Nguyễn Quang Hùng cho hay./.