Sự cố đêm 4/1 khi một du học sinh trở về thành phố Hạ Long (Quảng Ninh) từ một cơ sở cách ly ở Hà Nội có kết quả xét nghiệm dương tính với virus SARS-CoV-2 đã gióng lên cảnh báo về những kẽ hở trong quy trình thực hiện ở các khu cách ly tập trung phòng, chống dịch COVID-19.

Trước sự cố nói trên, chính quyền địa phương đã thừa nhận, chỉ có may mắn, Quảng Ninh mới không bị vỡ trận trong phòng, chống dịch COVID-19. Bệnh nhân này trở về địa phương khi chưa cách ly đủ số giờ quy định, chưa có kết luận lần xét nghiệm cuối cùng. May mắn nhất là khi trở về, do cơ thể bệnh nhân đang mệt mỏi nên không đi đâu mà về nghỉ tại khách sạn của gia đình nên dịch chưa lây lan trong cộng đồng.

Giám đốc sở Y tế Quảng Ninh Nguyễn Trọng Diện cho biết, chính quyền địa phương và ngành Y tế Quảng Ninh không hay biết việc du học sinh trở về Hạ Long từ một cơ sở cách ly tập trung ở Hà Nội. Phía Hà Nội không thông tin cho Quảng Ninh về trường hợp này để tỉnh có thể nắm thông tin và giám sát tiếp người hoàn thành cách ly tập trung tại địa phương.

Sự việc chỉ được thông báo tới tỉnh Quảng Ninh khi Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội gửi kết quả xét nghiệm dương tính với virus SARS-CoV-2 của du học sinh này (bệnh nhân số 1499) vào lúc 22 giờ 30 phút ngày 4/1.

Theo ông Nguyễn Trọng Diện, tỉnh Quảng Ninh luôn chủ động thông tin cho các địa phương của người cách ly về các trường hợp đã hoàn thành cách ly tập trung và đề nghị phối hợp giám sát tiếp theo 14 ngày cách ly tại gia đình khi trở về. Tuy nhiên, hiện Quảng Ninh không biết được trên địa bàn có bao nhiêu người hoàn thành cách ly tập trung ở các địa phương khác trở về.

Bởi không có bất kỳ phối hợp, thông tin nào từ các địa phương khác. Sự việc này khiến cho công tác phòng, chống dịch COVID-19 của Quảng Ninh nói chung và cả nước nói riêng tiềm ẩn những rủi ro, bất trắc khi xuất hiện ca dương tính trong cộng đồng.

Một bất cập khác là việc đưa, đón người cách ly trở về địa phương còn quy định chung chung. Theo quy định, người hoàn thành cách ly tập trung khi di chuyển về địa phương phải bằng phương tiện riêng. Song thực tế, việc di chuyển này lại khá đa dạng: người đi xe khách hoặc xe taxi, người có điều kiện đi xe riêng. Thậm chí, có trường hợp, gia đình lập cả đoàn đi đón người cách ly trở về.

Kẽ hở khác cũng bộc lộ là toàn tỉnh Quảng Ninh hiện có 41 cơ sở cách ly, chủ yếu nằm ở thành phố Hạ Long, Móng Cái, Cẩm Phả. Tuy nhiên, việc thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống dịch tại các cơ sở này chưa thực sự được chú trọng, quy trình cách ly còn lỏng lẻo, chưa nghiêm túc. Nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh từ đồ vải là rất cao, đồ vải tại các cơ sở cách ly này đòi hỏi phải được khử khuẩn theo đúng quy định.

Dẫn chứng là ngày 6/1, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Nguyễn Xuân Ký bất ngờ kiểm tra thực tế các cơ sở cách ly tập trung có trả phí trên địa bàn. Tại Khách sạn ASEAN Hạ Long và Khách sạn Công Đoàn, qua kiểm tra đã nhận thấy, công tác phòng, chống dịch tại các cơ sở cách ly tập trung này chưa thực sự được quan tâm và thực hiện đúng các quy định về phòng, chống dịch. Việc thực hiện mặc quần áo bảo hộ theo quy định tại các cơ sở cách ly còn chưa nghiêm túc, chủ quan; không có sơ đồ, thông báo của khu cách ly theo quy định.

Trước sự việc này, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Nguyễn Xuân Ký đã yêu cầu, tất cả các nhân viên trong các cơ sở cách ly phải tuân thủ nghiêm các quy định về phòng, chống dịch. Nguy cơ lây nhiễm từ các cơ sở cách ly ra cộng đồng rất cao.

Vì vậy, các cơ sở phải tăng cường công tác kiểm soát chặt chẽ ở tất cả các khâu từ phục vụ ăn, uống, nghỉ của các trường hợp đang được cách ly, nhân viên cho đến các lực lượng chức năng trong khu cách ly. Tất cả các nhân viên, lực lượng phối hợp trong các cơ sở cách ly phải được xét nghiệm để đảm bảo an toàn cho bản thân và cả cộng đồng.

Ở vị trí địa đầu Tổ quốc, công tác phòng, chống dịch đòi hỏi Quảng Ninh phải thực hiện trên nhiều mặt trận, từ đường bộ, đường biển tới hàng không và thực hiện ngay cả trong đón khách du lịch. Vì thế, áp lực phòng, chống dịch là rất lớn. Thực tế, Quảng Ninh đã chủ động áp dụng nhiều biện pháp quyết liệt trong phòng, chống dịch COVID-19.

Tỉnh đã tập trung củng cố, phát huy hiệu quả mô hình tổ tự quản tại các thôn, bản, khu  phố trong phòng, chống dịch COVID-19, nhất là trong việc phát động, tổ chức cho nhân dân phát hiện, tố giác trường hợp nhập cảnh, nhập cư trái phép và những gia đình có người thân ở nước ngoài về nước không tự giác khai báo y tế, không chấp hành cách ly theo quy định.

Đặc biệt, Quảng Ninh là địa phương đầu tiên trong cả nước đã đưa ra xét xử nghiêm nhiều vụ án tổ chức cho người xuất, nhập cảnh trái phép, đồng thời cũng là địa phương phát động phong trào “Toàn dân tố giác người nhập cảnh trái phép” gắn với đẩy mạnh phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, nhất là tại Móng Cái, Hải Hà, Bình Liêu - các địa phương biên giới luôn tiềm ẩn nguy cơ người xuất nhập cảnh trái phép.

Trước những kẽ hở từ các cơ sở cách ly tập trung, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Nguyễn Xuân Ký chỉ đạo Quảng Ninh sẽ tập trung xây dựng quy trình cách ly ở mức cao nhất, với sự giám sát chặt chẽ, nghiêm ngặt. Tỉnh sẽ đóng cửa các cơ sở cách ly tự nguyện có thu phí không đảm bảo quy định an toàn trong phòng, chống dịch COVID-19 !./.