Trong bối cảnh nhiều quốc gia trên thế giới phải tăng giá nguyên nhiên liệu trước áp lực từ khủng hoảng năng lượng và lương thực, Indonesia vẫn duy trì mức trợ giá xăng dầu cho người dân thông qua chính sách kinh tế được gọi là “Jokowinomics”.

Trọng tâm chính sách kinh tế “Jokowinomics” của Indonesia là giữ giá năng lượng, chủ yếu là giá xăng trong tầm kiểm soát bằng cách bơm ngày càng nhiều trợ cấp của chính phủ. Dự kiến ngân sách trợ cấp năng lượng năm nay lên đến 502.000 tỷ rupiah (33,5 tỷ USD), chiếm 16% tổng chi tiêu chính phủ năm 2022.

Với 33 tỷ USD, nhiều chương trình kinh tế và xã hội xứng đáng hơn có thể được tài trợ, từ các dự án cơ sở hạ tầng đến cải thiện hệ thống y tế quốc gia hay chi cho giáo dục hoặc xóa nghèo, thậm chí chi cho dự án thành phố thủ đô mới đầy tham vọng của Tổng thống Jokowi ở Kalimantan.

Mặc dù các nhà kinh tế học, các nhà tham vấn chính phủ cho rằng trợ giá xăng dầu không phải một chính sách bền vững, thậm chí bóp méo các tín hiệu thị trường về cung cầu và khuyến khích sử dụng hàng hóa không hiệu quả, nhưng chính phủ tiếp tục phớt lờ các lập luận trên để giữ giá xăng ở mức thấp nhất có thể.

Với Indonesia, việc tăng giá xăng dầu là một vấn đề chính trị nhạy cảm, không chỉ ảnh hưởng đến sinh kế của hàng chục triệu người dân mà còn tác động đến ổn định chính trị đất nước.

Ngoài chi phí cơ hội bị bỏ qua, còn có các chi phí khác cũng không rõ ràng. Một là xăng giá rẻ không khuyến khích quốc gia này chuyển sang các nguồn năng lượng tái tạo, ảnh hưởng đến các cam kết cắt giảm carbon của Indonesia.

Câu hỏi đặt ra là liệu các đời tổng thống của đất nước sau cuộc tổng tuyển cử năm 2024 có khả năng loại bỏ dần trợ cấp nhiên liệu, hay họ vẫn bị ám ảnh bởi viễn cảnh bất ổn chính trị và tiếp tục bao cấp cho một quốc gia "nghiện" xăng giá rẻ./.