Cảnh ngập lụt sau những trận mưa lớn tại Makassar, tỉnh Nam Sulawesi, Indonesia. Ảnh: THX/TTXVN

Phóng viên TTXVN tại Jakarta dẫn lời ông Suharyanto, người đứng đầu Cơ quan Phòng chống Thảm họa Quốc gia Indonesia (BNPB) cho biết, trong năm qua nước này đã ghi nhận 3.116 vụ thiên tai, chủ yếu là các thảm họa khí tượng - thủy văn, như lũ lụt, thời tiết cực đoan và sạt lở đất. Những vụ thiên tai này đã khiến 1.492 người thiệt mạng, 272 người mất tích, 7.751 người bị thương, hàng triệu người dân bị ảnh hưởng và buộc phải sơ tán, đồng thời gây thiệt hại lớn đối với nhà cửa của người dân và cơ sở hạ tầng.

Ước tính của Trung tâm nghiên cứu Kinh tế và pháp luật (CELIOS) cho thấy, riêng đợt lũ lụt và sạt lở đất tại đảo Sumatra mới đây đã gây thiệt hại tài sản và kinh tế ước tính khoảng 68,67 nghìn tỷ Rupiah (khoảng 4,13 tỷ USD). Thiệt hại này có thể khiến GDP của Indonesia sụt giảm khoảng 0,29% trong năm 2025.

Trước thực tế này, BNPB nhấn mạnh giảm thiểu thiên tai là khâu then chốt nhằm hạn chế rủi ro và những tác động tiêu cực, đồng thời nâng cao khả năng sẵn sàng ứng phó của cộng đồng. BNPB kêu gọi người dân chủ động nhận diện các mối nguy tiềm ẩn trong môi trường sống, đặc biệt là lũ lụt, sạt lở đất, động đất và núi lửa phun trào.

Theo khuyến nghị của BNPB, các biện pháp cơ bản nhưng thiết yếu gồm lập kế hoạch sơ tán cho gia đình, xác định rõ tuyến đường và điểm tập trung an toàn, cũng như nắm vững những hành động cần thực hiện trước, trong và sau thảm họa.

Bên cạnh chuẩn bị về vật chất, BNPB đặc biệt cảnh báo nguy cơ từ tin giả và thông tin sai lệch liên quan đến thiên tai - vốn là hiện tượng thường bùng phát mạnh trên mạng xã hội và các tin nhắn dây chuyền trong thời điểm khẩn cấp. Theo ông Suharyanto, thông tin không chính xác có thể gây hoang mang, khiến người dân đưa ra quyết định sai lầm và cản trở công tác sơ tán, cứu trợ.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan, BNPB cho rằng nâng cao nhận thức cộng đồng và chuẩn bị từ sớm chính là chìa khóa giúp Indonesia giảm thiểu tổn thất trước những thách thức thiên tai ngày càng phức tạp.

Cũng trong ngày 21/12, Cơ quan Khí tượng, khí hậu và địa vật lý Indonesia (BMKG) cho biết trận động đất có độ mạnh 5,6 xảy ra tại khu vực Ternate, tỉnh Bắc Maluku, tối 21/12 là động đất nông do biến dạng đá trên mảng kiến tạo biển Maluku gây ra.

Cảnh ngập lụt sau những trận mưa lớn tại Tanjungpinang, tỉnh Riau Islands, Indonesia, ngày 11/1/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Theo ông Daryono, Giám đốc Trung tâm động đất và sóng thần của BMKG, căn cứ vào vị trí tâm chấn và độ sâu ổ chấn, trận động đất này có cơ chế đứt gãy nghịch. Thông tin được BMKG công bố trong báo cáo gửi các bên liên quan tại Manado.

Theo BMKG, trận động đất xảy ra lúc 19h21 (giờ WIB), với chấn tiêu nằm ngoài khơi, cách Jailolo khoảng 132 km về phía Tây Bắc, ở độ sâu 30 km. Rung chấn được cảm nhận tại nhiều khu vực như Manado, Bitung, Minahasa, Bắc Minahasa và Tomohon với cường độ III MMI (rung lắc rõ rệt trong nhà, cảm giác như xe tải chạy qua). Tại khu vực Ternate, cường độ rung lắc ở mức II–III MMI. Kết quả mô phỏng cho thấy trận động đất này không có khả năng gây ra sóng thần. Ngay sau đó, BMKG đã tiếp tục ghi nhận một dư chấn cường độ 3,0.

Trước đó, BMKG cũng thông báo một trận động đất khác có độ lớn 5,2 độ xảy ra tại Pohuwato, tỉnh Gorontalo, vào ngày 20/12 và cũng không có nguy cơ gây sóng thần. BMKG xác định chấn tiêu trận động đất ở Pohuwato nằm trên đất liền, ở độ sâu 108 km

Theo ông Daryono, đây là động đất trung bình, phát sinh do biến dạng bên trong mảng kiến tạo biển Sulawesi, với cơ chế đứt gãy nghịch.

BMKG khuyến cáo người dân tiếp tục theo dõi thông tin chính thức, giữ bình tĩnh và không dễ tin vào các tin đồn chưa được kiểm chứng, đồng thời luôn nâng cao cảnh giác trước nguy cơ động đất tại các khu vực nằm trong vành đai kiến tạo hoạt động mạnh của Indonesia.