Một quầy bán gạo tại chợ ở Jakarta, Indonesia. Ảnh: AFP/TTXVN

Nguyên nhân được xác định là do các hành vi thao túng về chất lượng và giá cả ở khâu phân phối gạo. Phát biểu họp báo cùng ngày tại Jakarta, Bộ trưởng Nông nghiệp Indonesia Andi Amran Sulaiman cho biết ban đầu Bộ đã phát hiện những bất thường trong ngành gạo, trong bối cảnh sản lượng lúa gạo toàn quốc đang ở mức cao, thậm chí cao nhất trong vòng 57 năm qua với lượng tồn kho hiện đạt 4,15 triệu tấn.

Bộ trưởng Andi Amran Sulaiman nêu rõ: "Có một sự bất thường. Chúng tôi đã cùng nhau kiểm tra tại các thị trường ở 10 tỉnh và thành phố lớn của Indonesia. Chúng tôi đã kiểm tra từ chất lượng, khối lượng cân, trọng lượng... và phát hiện nhiều điểm không phù hợp, bao gồm cả việc không tuân thủ giá bán lẻ cao nhất".

Trước tình hình trên, Bộ Nông nghiệp đã phối hợp với Cơ quan Lương thực Quốc gia, Lực lượng Đặc nhiệm Lương thực, Viện Kiểm sát và Cảnh sát Quốc gia để trực tiếp vào cuộc kiểm tra, xác minh.

Kết quả kiểm tra đối với 136 mẫu gạo cao cấp cho thấy có tới 85,56% không đạt tiêu chuẩn chất lượng, 59,78% không tuân thủ giá bán lẻ cao nhất (HET) và 21,66% không đúng trọng lượng ghi trên bao bì.

Đối với 76 nhãn hiệu gạo loại trung bình được lấy mẫu, kết quả cho thấy 88,24% không đạt tiêu chuẩn chất lượng, 95,12% không tuân thủ HET và 9,38% không đúng trọng lượng.

Để đảm bảo tính chính xác của các kết quả kiểm tra tại hiện trường, Bộ đã sử dụng 13 phòng thí nghiệm tại 10 tỉnh. 

Việc lấy mẫu được thực hiện từ ngày 6-23/6 tại 268 điểm thuộc 10 tỉnh, bao gồm Chợ đầu mối gạo Cipinang (PIBC), các chợ và điểm bán gạo ở khu vực Vùng đô thị Jakarta (Jabodetabek), các tỉnh Nam Sulawesi, Lampung, Aceh, Nam Kalimantan, Bắc Sumatra, Trung Java, Đông Java, Yogyakarta và Tây Java. 

Bộ trưởng Nông nghiệp Andi Amran Sulaiman khẳng định đã đưa ra thời hạn 14 ngày để các doanh nghiệp khắc phục và chấm dứt các hành vi gian lận. Nếu sau thời hạn trên vẫn phát hiện vi phạm, các cơ quan chức năng sẽ áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm khắc theo quy định của pháp luật.

Bộ trưởng tuyên bố: "Bắt đầu từ hôm nay, chúng tôi yêu cầu các doanh nghiệp phải tự chấn chỉnh, không bán gạo cao hơn HET, tự kiểm tra lại nhãn hiệu của mình. Nếu không tuân thủ, họ sẽ phải đối mặt với chính phủ. Trong hai tuần tới, mọi thứ phải tuân thủ đúng tiêu chuẩn".