Tuy nhiên, những nỗ lực nhằm kiềm chế chi phí thông qua việc cắt giảm thuế, trợ cấp và kiểm soát giá sẽ là rất tốn kém.

Cảnh báo trên của IMF được đưa ra trong bối cảnh giá lương thực đã tăng gấp rưỡi kể từ năm 2019, trong khi hóa đơn năng lượng tăng vọt sau căng thẳng giữa Nga và Ukraine (U-crai-na) bùng nổ.

Giám đốc phụ trách các vấn đề tài khóa của IMF, Vitor Gaspar cho hay các nước trên thế giới đang phải đối mặt với sự đánh đổi cấp bách hơn. Lạm phát cùng với giá năng lượng và lương thực tăng cao đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Nền kinh tế toàn cầu đã bị ảnh hưởng bởi nhiều cú sốc trong năm qua.

Nhiều nước đã "mạnh tay chi tiền" để bảo vệ nền kinh tế trong giai đoạn dịch bệnh, sau đó là phải đối mặt với các vấn đề về chuỗi cung ứng, xuất hiện khi các biện pháp phong tỏa được triển khai để ngăn chặn dịch bệnh lây lan.

Lạm phát tiếp tục tăng vọt sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine, trong đó giá thực phẩm và năng lượng tăng phi mã.

Báo cáo của IMF nêu rõ "các hộ gia đình đang phải vật lộn với giá thực phẩm và năng lượng tăng cao, làm tăng nguy cơ bất ổn xã hội". Tuy nhiên, "việc đánh đổi chính sách tài khóa đang ngày càng khó khăn, đặc biệt là đối với các quốc gia có mức nợ cao, những nước vốn bị dịch bệnh COVID-19 làm cho cạn kiệt nguồn tài chính.

Trong bối cảnh các chính phủ hoạt động với nguồn ngân sách eo hẹp, việc ưu tiên các chính sách và chương trình trở nên quan trọng. Mục tiêu chính hiện nay là đảm bảo khả năng tiếp cận với nguồn thực phẩm có mức giá hợp lý và bảo vệ các hộ gia đình có thu nhập thấp khỏi lạm phát.

Mặc dù vậy, IMF cảnh báo, với những cú sốc về nguồn cung kéo dài và lạm phát trên quy mô lớn, những nỗ lực hạn chế chi phí tăng cao thông qua kiểm soát giá cả, trợ cấp hoặc cắt giảm thuế sẽ gây "tổn thất cho ngân sách và cuối cùng là không hiệu quả". Thay vào đó, các quan chức nên cho phép điều chỉnh giá và chuyển tiền mặt có mục tiêu cho những người dễ bị tổn thương nhất.

IMF cho biết các quốc gia cũng có thể cần phải tăng nguồn thu bổ sung và kiềm chế sự gia tăng của các khoản chi tiêu khác khi họ ưu tiên các chính sách. Bên cạnh đó, các quốc gia có thu nhập thấp sẽ cần thêm sự hỗ trợ nhân đạo toàn cầu và tài trợ khẩn cấp, do nguồn lực hạn chế của mình./.