Thế nhưng theo nhận định của hãng tin Sputnik, ngành sản xuất cà phê của đảo quốc này đang đối mặt với một số khó khăn, khi sản lượng liên tục sụt giảm, trong khi nhu cầu nội địa và xuất khẩu không ngừng tăng cao.

Đối với nhiều người Cuba, ngày mới thường bắt đầu bằng một tách cà phê đậm đà – thức uống được ưa chuộng mọi thời điểm trong ngày. Thế nhưng việc mua được cà phê hạt hay cà phê rang xay ngày càng trở nên khó khăn. Trước đây, người dân có thể dễ dàng mua cà phê bằng đồng peso tại các cửa hàng phân phối của nhà nước với giá trợ cấp, nhưng hiện nay các thương hiệu nổi tiếng và được ưa chuộng như Serrano, Turquino và Cubita chỉ được bán tại các cửa hàng thu ngoại tệ (USD hoặc MLC - đồng tiền tự do chuyển đổi), nơi chỉ những người nhận kiều hối hoặc có ngoại tệ mới có thể tiếp cận.

Trong khi đó, các doanh nghiệp tư nhân siêu nhỏ, nhỏ và vừa (Mipymes) có bán cà phê bằng đồng peso, nhưng giá cả thường rất cao.

Theo số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Cuba, sản lượng cà phê của nước này đã giảm tới 51% trong vòng 5 năm qua. Đây là con số đáng báo động đối với một quốc gia từng đạt kỷ lục sản xuất 60.000 tấn vào năm 1961. Ông Felipe Martínez, Giám đốc Trạm Nghiên cứu Nông lâm Tercer Frente, cho biết sự sụt giảm này xuất phát từ nhiều nguyên nhân phức tạp.

Trên thực tế, vấn đề không nằm ở số lượng cây cà phê. Như lời ông Martínez giải thích: “Chúng tôi không thiếu cây, mà thiếu người thu hoạch”. Các vùng trồng cà phê truyền thống đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng do làn sóng di cư từ nông thôn lên thành thị.

Báo Granma thừa nhận các vấn đề như chậm thanh toán, thiếu dụng cụ (bao bì, dao phát) và giá vật tư cao đã đẩy người trồng cà phê vào thế khó. Bộ Ngoại thương và Đầu tư Nước ngoài Cuba (Mincex) vẫn đang tích cực quảng bá các thương hiệu cà phê như Serrano – sản phẩm chủ lực xuất khẩu sang Nhật Bản – cùng các loại cà phê xanh từ vùng Santiago de Cuba ở phía Đông Cuba như Extra Turquino, Turquino, Altura và Caracolillo. Mincex khẳng định Cuba chủ yếu xuất khẩu loại cà phê Arabica chất lượng cao, được trồng ở các vùng núi phía Đông và trung tâm đất nước.

Trong bối cảnh khó khăn, sự ra đời của BioCuba Caffe S.A. - liên doanh giữa Cuba và Tập đoàn Lavazza của Italy vào tháng 12/2023 - đã mang lại tia hy vọng mới. Doanh nhân Michele Curto, Chủ tịch Tổ chức Giao lưu Kinh tế Văn hóa với Cuba, kỳ vọng dự án sẽ đưa cà phê Cuba vươn tầm quốc tế. Hiện công ty này đã xuất khẩu cà phê hữu cơ chứng nhận tới 40 quốc gia.

Điểm đáng chú ý là BioCuba Caffe cam kết làm việc trực tiếp với nông dân, “coi họ là mảnh ghép quan trọng nhất” và đảm bảo trả giá công bằng. Công ty còn ấp ủ giấc mơ đảm bảo người dân Cuba được tiếp cận lượng cà phê tương đương với sản phẩm xuất khẩu - một mục tiêu đầy tham vọng trong bối cảnh hiện nay.