Hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm mùa nắng nóng

Cán bộ, công nhân viên chức ngành điện nỗ lực đảm bảo cung cấp điện cho người dân. Ảnh: TTXVN phát

Tại Hà Nội và nhiều tỉnh, thành phía Bắc, không ít người dân phản ánh hóa đơn tiền điện tháng 6 tăng đột biến so với những tháng trước. Trên các diễn đàn mạng xã hội, nhiều ý kiến cho biết mức tăng dao động từ 20% đến 50%, gây áp lực không nhỏ đến chi tiêu gia đình.

Theo ghi nhận của Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), trong tháng 6/2025, sản lượng điện thương phẩm tại 27 tỉnh, thành phố phía Bắc (không bao gồm Hà Nội) đạt 9,85 tỷ kWh – mức cao nhất trong các Tổng công ty phân phối thuộc EVN.

Đây là số liệu được thống kê theo cơ cấu tổ chức trước thời điểm EVNNPC tiến hành hợp nhất một số điện lực địa phương từ tháng 7/2025 nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả vận hành.

Đặc biệt, ngày 2/6, sản lượng tiêu thụ điện lập kỷ lục với 373,6 triệu kWh trong một ngày, còn công suất đỉnh lần lượt đạt 17.400 MW vào lúc 13h15 và 18.084 MW vào lúc 22h00 – tăng tới 684 MW chỉ sau chưa đầy 9 tiếng.

Các con số này cho thấy thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài đã tác động mạnh đến hành vi sử dụng điện của người dân. Việc học sinh, sinh viên nghỉ hè ở nhà cũng khiến thời gian sử dụng điều hòa, quạt, tủ lạnh kéo dài liên tục cả ngày lẫn đêm.

Đáng lưu ý, khi chênh lệch nhiệt độ trong và ngoài nhà quá lớn, các thiết bị làm mát buộc phải vận hành với công suất cao hơn để duy trì hiệu quả, dẫn đến lượng điện tiêu thụ tăng vọt dù thời gian sử dụng không đổi.

Chỉ một thay đổi nhỏ về nhiệt độ cài đặt điều hòa cũng có thể tạo ra khác biệt lớn trên hóa đơn tiền điện như: cài chế độ điều hòa dưới 27°C, mức tiêu thụ có thể tăng thêm 1,5–2% cho mỗi độ giảm. Bên cạnh đó, việc không bảo dưỡng thiết bị định kỳ hoặc sử dụng thiết bị cũ, kém hiệu suất cũng khiến điện năng bị tiêu hao nhiều hơn.

Để chủ động kiểm soát hóa đơn tiền điện và sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả trong mùa nắng nóng, EVNNPC khuyến cáo khách hàng điều chỉnh hành vi tiêu dùng điện hợp lý.

Cụ thể, đặt điều hòa ở mức nhiệt độ từ 26–28°C, ưu tiên chế độ Sleep vào ban đêm, kết hợp sử dụng quạt và đóng kín cửa phòng để tránh thất thoát nhiệt; hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị điện công suất lớn trong khung giờ cao điểm từ 13h00–15h00 và 20h00–23h00 hàng ngày. Tắt các thiết bị khi không sử dụng, tận dụng ánh sáng tự nhiên vào ban ngày và lựa chọn các thiết bị có dán nhãn tiết kiệm năng lượng; thường xuyên kiểm tra, vệ sinh, bảo dưỡng thiết bị điện – đặc biệt là điều hòa và tủ lạnh – để duy trì hiệu suất vận hành.

Khách hàng cũng được khuyến khích theo dõi chỉ số điện năng hàng ngày qua ứng dụng CSKH EVNNPC (Ứng dụng Chăm sóc khách hàng của Tổng công ty Điện lực Miền Bắc) hoặc website https://cskh.npc.com.vn, đồng thời sử dụng công cụ tính hóa đơn trực tuyến hoặc đặt ngưỡng cảnh báo để kịp thời điều chỉnh mức tiêu thụ điện.

Về lâu dài, EVNNPC khuyến khích các hộ gia đình, cơ sở kinh doanh có điều kiện phù hợp nghiên cứu lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đây không chỉ là giải pháp hiệu quả nhằm giảm chi phí điện sinh hoạt, mà còn góp phần thực hiện mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo và đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 theo định hướng của Chính phủ.

Làm sao để vừa đảm bảo cuộc sống tiện nghi, vừa sử dụng điện hợp lý, tiết kiệm và an toàn? Dưới đây là những lời khuyên hữu ích giúp bạn sử dụng điện hiệu quả trong mùa hè khắc nghiệt.

Hiểu đúng về cách tiết kiệm điện – Không phải là "cắt giảm sử dụng", mà là "sử dụng thông minh"

Nhiều người cho rằng tiết kiệm điện là hạn chế tối đa việc sử dụng thiết bị điện, sống kham khổ giữa cái nóng oi bức. Thực tế, tiết kiệm điện không đồng nghĩa với việc "tắt hết thiết bị", mà là sử dụng đúng cách, đúng lúc, chọn thiết bị phù hợp và tận dụng nguồn năng lượng tự nhiên.

Những thiết bị tiêu tốn nhiều điện nhất trong mùa hè – và cách sử dụng hiệu quả

• Máy điều hòa nhiệt độ

Đây là “thủ phạm” chính khiến hóa đơn tiền điện tăng vọt trong mùa nóng. Để sử dụng điều hòa hiệu quả:

Chỉ nên đặt nhiệt độ từ 26–28 độ C. Mỗi giảm 1 độ, điện năng tiêu thụ có thể tăng thêm 5–7%.

Kết hợp sử dụng quạt để tăng hiệu quả làm mát và luân chuyển không khí.

Đóng kín cửa khi bật điều hòa, tránh thất thoát nhiệt.

Vệ sinh lưới lọc định kỳ 1–2 tháng/lần, bảo dưỡng máy 6 tháng/lần.

• Tủ lạnh

Tủ lạnh phải hoạt động 24/24, đặc biệt trong mùa nóng để bảo quản thực phẩm an toàn. Những mẹo nhỏ giúp tiết kiệm điện cho tủ lạnh:

Không mở cửa tủ quá lâu hoặc mở nhiều lần liên tiếp.

Không để đồ ăn còn nóng vào tủ.

Để tủ ở nơi thông thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp.

Không nhồi nhét quá nhiều thực phẩm khiến luồng khí lạnh không lưu thông.

• Máy giặt, bình nóng lạnh

Giặt đủ lượng quần áo, tránh giặt quá ít gây lãng phí điện nước.

Dùng chế độ giặt nước lạnh khi có thể.

Tắt bình nóng lạnh khi không sử dụng. Nếu có thể, hãy dùng năng lượng mặt trời để làm nóng nước.

Thay đổi thói quen – Giải pháp bền vững để tiết kiệm điện

Một số thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày có thể giúp tiết kiệm đáng kể điện năng:

Tắt thiết bị khỏi nguồn khi không sử dụng, tránh để chế độ chờ (stand-by).

Tận dụng ánh sáng tự nhiên vào ban ngày thay vì bật đèn liên tục.

Dùng quạt thay điều hòa khi thời tiết chưa quá nóng.

Sử dụng thiết bị điện vào khung giờ thấp điểm (sau 22h đến 5h sáng) nếu có thể, đặc biệt là máy giặt, bình nóng lạnh.

Lựa chọn trang phục mát mẻ, phù hợp thời tiết, hạn chế phụ thuộc vào điều hòa.

Chọn mua thiết bị tiết kiệm điện – Đầu tư cho lâu dài

Người tiêu dùng nên ưu tiên chọn các thiết bị có nhãn năng lượng tiết kiệm điện do Bộ Công Thương cấp. Thiết bị càng nhiều sao thì càng tiết kiệm điện.

Máy lạnh công nghệ Inverter giúp giảm 30–50% điện năng.

Tủ lạnh Inverter và có chế độ tiết kiệm điện tự động.

Đèn LED thay đèn huỳnh quang và sợi đốt, tiết kiệm 50–80% điện năng và tuổi thọ cao hơn.

Lắp đặt và bố trí thiết bị đúng cách – Tối ưu hóa hiệu quả sử dụng

Điều hòa nên đặt ở vị trí cao, tránh nắng chiếu trực tiếp, không bị chắn gió.

Tủ lạnh nên đặt cách tường ít nhất 10cm để tản nhiệt tốt.

Bình nóng lạnh lắp gần nơi sử dụng để tránh hao phí đường ống.

Bố trí ổ cắm điện hợp lý để tiện rút nguồn, tránh quên tắt thiết bị.

Cảnh báo an toàn điện mùa nắng nóng

Ngoài tiết kiệm, việc đảm bảo an toàn điện cũng rất quan trọng:

Không dùng nhiều thiết bị công suất lớn cùng một ổ cắm.

Kiểm tra và thay thế dây dẫn, ổ cắm đã cũ hoặc bị chập cháy.

Không sử dụng thiết bị điện khi tay ướt, đi chân trần.

Có thiết bị chống giật, cầu dao tự ngắt (CB) cho các khu vực ẩm ướt như nhà tắm, nhà bếp.

Một số mẹo tiết kiệm điện cho từng không gian trong nhà

Phòng khách: Tận dụng ánh sáng tự nhiên, dùng quạt cây hoặc quạt trần.

Phòng ngủ: Dùng điều hòa nhiệt độ hợp lý, kết hợp quạt.

Nhà bếp: Sử dụng lò vi sóng thay vì bếp điện khi cần làm nóng nhanh.

Phòng tắm: Tắt bình nóng lạnh ngay sau khi dùng; sử dụng vòi sen tiết kiệm nước nóng.

Tiết kiệm điện – Trách nhiệm không chỉ của mỗi gia đình

Bên cạnh việc giúp giảm chi phí sinh hoạt, tiết kiệm điện còn góp phần bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Đặc biệt, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, việc sử dụng điện hợp lý là hành động thiết thực để cùng chung tay vì tương lai bền vững.

Sử dụng điện tiết kiệm mùa nắng nóng không quá khó, chỉ cần mỗi gia đình thay đổi một chút trong thói quen sinh hoạt và đầu tư hợp lý vào thiết bị, bạn sẽ cảm nhận rõ sự khác biệt trong hóa đơn điện và cả trong chất lượng cuộc sống. Hãy bắt đầu từ hôm nay, vì lợi ích của chính bạn và cộng đồng!