Ngày 26/5, tại thành phố Huế, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Xã hội (CSRD) phối hợp Tổ chức Oxfam tại Việt Nam tổ chức Hội thảo khởi động dự án “Quản trị tài nguyên nước và tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu” thuộc Chương trình Quản trị Tài nguyên nước Mekong giai đoạn 3 (IP3), giai đoạn 2025 - 2029.

Trong khuôn khổ dự án IP3, CSRD triển khai hợp phần tại lưu vực sông A Sáp (Sekong, Lào) tập trung nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu cho cộng đồng ven sông thông qua bảo vệ đa dạng sinh học thủy sinh và phát triển sinh kế bền vững thích ứng khí hậu.

Dự án hướng đến nâng cao năng lực thích ứng và khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu cho cộng đồng ven sông A Sáp; đồng thời, bảo vệ hệ sinh thái động, thực vật thủy sinh thông qua việc lồng ghép bình đẳng giới và hòa nhập xã hội (GEDSI) vào quản trị tài nguyên nước, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển sinh kế bền vững và tăng cường năng lực ứng phó thiên tai. Đối tượng hưởng lợi trực tiếp là cộng đồng người dân bản địa tại các xã A Lưới 3 và A Lưới 4 thuộc lưu vực sông A Sáp.

Theo đó, dự án tập trung tăng cường sự tham gia và vai trò lãnh đạo của phụ nữ, người dân tộc thiểu số và các nhóm dễ bị tổn thương trong quản trị tài nguyên nước và quản lý nguồn lợi thủy sản; cải thiện chất lượng quản trị tài nguyên nước thông qua cơ chế liên kết đa bên và đồng quản lý.

Dự án cũng đặt mục tiêu duy trì 90% loài thủy sinh đặc hữu tại lưu vực sông A Sáp; đồng thời, gia tăng quần thể thủy sinh thông qua mô hình bảo vệ đa dạng sinh học dựa vào cộng đồng. Bên cạnh đó, 50 hộ dân ven sông tại hai xã A Lưới 3 và A Lưới 4 sẽ được hỗ trợ áp dụng các mô hình sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu như nuôi trồng thủy sản, mô hình tích hợp trồng trọt - chăn nuôi - thủy sản hoặc phát triển du lịch sinh thái cộng đồng.

Ngoài ra, dự án còn hướng đến củng cố năng lực thích ứng của cộng đồng khu vực A Sáp trước các rủi ro thiên tai và hiện tượng thời tiết cực đoan trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng.

PGS.TS Trịnh Thị Định, Giám đốc CSRD cho biết, đơn vị sẽ phối hợp với chính quyền địa phương, hội phụ nữ và người dân nhằm thúc đẩy các mô hình kinh tế bền vững phù hợp với nhu cầu của phụ nữ địa phương; đồng thời, hỗ trợ nâng cao kiến thức và kỹ năng cho bà con nhất là chị em phụ nữ các dân tộc ít người trong việc phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn dựa vào các giải pháp thuận thiên, thích ứng với hệ sinh thái rừng núi của A Lưới, vừa thích ứng với biến đổi khí hậu, vừa tạo nên nguồn thu nhập ổn định, góp phản bảo vệ đa dạng sinh học và môi trường tự nhiên nơi đây.

Dự án IP3 do Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) và Cơ quan Hợp tác Phát triển Thụy Sĩ (SDC) tài trợ thông qua Oxfam, triển khai tại 5 quốc gia gồm: Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan và Myanmar. Tại Việt Nam, dự án có tổng vốn viện trợ không hoàn lại hơn 506 nghìn USD (tương đương khoảng 13,34 tỷ đồng), thực hiện từ năm 2025 đến 2029.

Dự án hướng đến tăng cường quản trị tài nguyên nước gắn với thích ứng biến đổi khí hậu, hỗ trợ phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng ven sông tại lưu vực sông Sekong và Đồng bằng sông Cửu Long. Dự kiến sẽ có khoảng 2.120 người hưởng lợi trực tiếp và 8.480 người hưởng lợi gián tiếp; trong đó, ưu tiên phụ nữ, người dân tộc thiểu số và người khuyết tật.

Tại Việt Nam, dự án được Tổ chức Oxfam tại Việt Nam phối hợp triển khai cùng ba đối tác gồm Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Xã hội (CSRD) tại Huế, Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội và Viện Mekong thuộc Đại học Cần Thơ.

Theo TS Phạm Quang Tú, Phó Giám đốc Tổ chức Oxfam tại Việt Nam, các dự án IP1 và IP2 trước đây đã đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy bình đẳng giới, người khuyết tật và quản trị tài nguyên nước vùng xã hội (GEDSI) trên khắp khu vực sông Mekong. Đây là những tiền đề quan trọng để Oxfam và các đối tác tiếp tục kế thừa, phát huy trong giai đoạn thực hiện dự án IP3 sắp tới”.

Sau hội thảo, ngày 27/5, các đại biểu sẽ tham quan địa bàn triển khai dự án IP2, IP3 và khảo sát các mô hình nuôi trồng thủy sản được hỗ trợ bởi DFAT và SDC thông qua Oxfam tại các xã A Lưới 2, A Lưới 3 và A Lưới 4 của thành phố Huế.

Hội thảo có sự tham dự của khoảng 50 đại biểu đến từ các bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo thành phố Huế, đại diện các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương các xã A Lưới 3 và A Lưới 4, cùng các nhà tài trợ quốc tế và tổ chức đối tác triển khai dự án.