Tại hội nghị, Ban Quản lý Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn cho biết, trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Trung Quốc của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, UBND tỉnh Lạng Sơn được giao nghiên cứu, ký kết Thỏa thuận khung về thí điểm xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh giữa UBND tỉnh Lạng Sơn (Việt Nam) và Chính phủ nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc).

Theo Thỏa thuận khung giữa UBND tỉnh Lạng Sơn và Chính phủ nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây được ký tại Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày 26/6/2023, hai bên đồng ý cùng thúc đẩy xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh tại tuyến đường chuyên dụng vận tải hàng hóa cửa khẩu Hữu Nghị (Việt Nam) - Hữu Nghị Quan (Trung Quốc); tuyến đường chuyên dụng vận tải hàng hóa Tân Thanh (Việt Nam) - Pò Chài (Trung Quốc). Hai bên cùng nghiên cứu thúc đẩy thực hiện trao đổi, kết nối thông tin logistics đáp ứng yêu cầu vận chuyển qua biên giới giữa "Cửa khẩu số" tỉnh Lạng Sơn và hệ thống thông tin liên quan tại Hữu Nghị Quan, Pò Chài.

Về mô hình cửa khẩu thông minh, từ kinh nghiệm thực tế đã làm mô hình này, phía Trung Quốc đề xuất hai mô hình. Một là, áp dụng phương thức vận chuyển bằng đường sắt trên không thông minh. Hai là, sử dụng phương thức vận chuyển bằng xe tự hành AGV (xe chuyên chở hàng hóa tự động) trên mặt đất.

Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Hồ Tiến Thiệu khẳng định, việc xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh là phù hợp với chủ trương, định hướng của Chính phủ cũng như của tỉnh. Xây dựng cửa khẩu thông minh cũng phù hợp với Chương trình chuyển đổi số quốc gia và của tỉnh.

Đặc biệt là tạo điều kiện thuận lợi cho việc thông quan hàng hóa nhanh chóng, hiệu quả, không tiếp xúc, không bị gián đoạn, giải quyết được vấn đề ùn tắc hàng hóa xuất nhập khẩu, nhất là vào thời kỳ cao điểm. Mô hình này sẽ nâng cao năng lực, hiệu suất thông quan, từ đó nâng cao lợi thế cạnh tranh của Lạng Sơn, thu hút các doanh nghiệp thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn tỉnh.

Tuy vậy, xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh là một vấn đề mới, hiện nay nước ta chưa có quy định của pháp luật hay khung hành lang pháp lý có liên quan đến nội dung này. Nhiều vấn đề vượt thẩm quyền của tỉnh, phải xin ý kiến của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương trước khi trao đổi, phối hợp với phía Trung Quốc để tiến hành các bước triển khai xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh. Bên cạnh đó, hạ tầng các tuyến đường chuyên dụng hiện có tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, cửa khẩu Tân Thanh chưa đảm bảo đáp ứng phương thức vận chuyển hàng hóa như mô hình cửa khẩu thông minh đặt ra...

Vì vậy, thời gian tới, tỉnh sẽ nghiên cứu, xây dựng Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại các tuyến đường chuyên dụng vận tải hàng hóa thuộc cặp cửa khẩu Hữu Nghị - Hữu Nghị Quan và Tân Thanh - Pò Chài để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.

Cùng với đó, Lạng Sơn đề nghị các bộ, ngành Trung ương hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Thỏa thuận khung về thúc đẩy xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh../.