Thông tin trên được đưa ra trong Hội thảo công bố bản tin cập nhật thị trường lao động Việt Nam, số 10, quý II/2016 do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phối hợp với Tổng cục Thống kê tổ chức ngày 17/8 tại Hà Nội.

Chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số người thất nghiệp là nhóm lao động có trình độ cao đẳng chuyên nghiệp, đại học trở lên chiếm tỷ lệ thất nghiệp cao nhất (tương ứng với 6,6% và 4,0%).

Theo đó, trong số những người bị thất nghiệp có tới 418.200 người có chuyên môn kỹ thuật, cụ thể có 191.300 người có trình độ từ đại học trở lên, 94.800 người có trình độ cao đẳng chuyên nghiệp và 59.100 người có trình độ trung cấp chuyên nghiệp.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Doãn Mậu Diệp khẳng định, hậu quả của việc hàng trăm ngàn cử nhân thất nghiệp, một phần do tâm lý sính bằng cấp.

Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp cho rằng, giá trị của mỗi người nằm ở việc người đó đóng góp cho xã hội như thế nào chứ không phải bằng cấp cao hay thấp. Nếu mỗi cá nhân được tư vấn hướng nghiệp sớm và đúng sẽ có ích trước hết cho chính bản thân mỗi người.

Phân tích nguyên nhân khiến tình trạng thất nghiệp trong độ tuổi thanh niên ở nước ta chiếm tỷ lệ cao (7,1%), đặc biệt tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên ở thành thị cao gấp 5 lần tỷ lệ thất nghiệp chung, lên tới 11,3%, Viện trưởng Viện Khoa học Lao động Xã hội Đào Quang Vinh cho hay, tình trạng này diễn ra ở hầu hết các nước trên thế giới chứ không riêng ở Việt Nam.

Ông Đào Quang Vinh cho biết, đa phần các sinh viên khi ra trường đều chưa có kinh nghiệm nên cơ hội tìm kiếm việc làm thấp dẫn đến tình trạng thất nghiệp. Bên cạnh đó, sự chênh lệch giữa đào tạo và nhu cầu của thị trường cũng là một nguyên nhân lớn dẫn đến tình trạng lao động có trình độ chuyên môn thất nghiệp tràn lan.

“Chúng ta đang thừa ở nhóm lao động mà thị trường lao động không cần như ngành quản trị kinh doanh, kinh tế, nhưng lại đang thiếu các kỹ sư công nghệ, kỹ sư chuyên ngành kỹ thuật” Viện trưởng Đào Quang Vinh nói.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Công nhân Công đoàn - Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, việc hàng trăm ngàn cử nhân và lao động có chuyên môn kỹ thuật thất nghiệp là nghịch lý của thị trường lao động trong thời kỳ đầu của quá trình công nghiệp hóa.

Viện trưởng Vũ Quang Thọ cho biết, điều quan trọng nhất là mỗi người cần phải được tư vấn chọn ngành để lựa chọn nghề nghiệp thích hợp với năng lực bản thân và chọn cách học để có thể tiếp thu kiến thức tối đa từ giảng đường, sau đó vận dụng các kiến thức đã tiếp thu được cũng như cống hiến năng lực vốn có.

Bên cạnh đó, chất lượng đào tạo cũng mang ý nghĩa căn bản trong bối cảnh nhiều cơ sở đào tạo ở nước ta vẫn dạy những gì mình có chứ, không phải những gì xã hội cần./.