Theo các chuyên gia, hoạt động vận tải hàng hóa đường biển bằng container đã phát triển mạnh trong đại dịch COVID-19, chủ yếu nhờ nhu cầu lớn đối với hàng xuất khẩu của Trung Quốc và tình trạng thiếu tàu chở hàng.

Chỉ số container toàn cầu của Freightos Baltic (FBX) chuyên theo dõi chi phí vận chuyển bằng container cho biết giá cước cho tuyến Trung Quốc - châu Âu đã tăng gần gấp 4 lần kể từ đầu tháng 11/2020 đến nay, đứng ở mức 7.827 USD vào thứ Sáu tuần này (5/2).

Chỉ số FBX cho các container từ Trung Quốc đi đến bờ biển phía Tây nước Mỹ cũng tăng gần gấp ba kể từ cuối tháng 5/2020 lên 4.286 USD vào cùng ngày nêu trên.

Nhà kinh tế Andreas Rees của ngân hàng UniCredit Bank cho biết việc giá cước tăng phi mã nêu trên do nhu cầu rộng khắp đối với các sản phẩm của Trung Quốc, đặc biệt là thiết bị y tế trong bối cảnh đại dịch toàn cầu.

Ngoài ra, đại dịch cũng khiến người tiêu dùng phân bổ lại nhu cầu của họ. Thay vì đến nhà hàng và đi du lịch, người tiêu dùng chuyển sang mua những hàng hóa lâu bền hơn như thiết bị điện tử, đồ nội thất... Và đa phần những hàng hóa này được sản xuất ở Trung Quốc.

Nhà phân tích Jonathan Roach của công ty tư vấn hàng hải Braemar lưu ý phí cước vận chuyển bằng container đang tăng vọt trên khắp châu Á cho các tuyến không chỉ tới nước Anh mà hầu hết các điểm đến ngoài châu lục này và Trung Quốc.

Theo ước tính gần đây của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển, đại dịch cũng khiến thương mại hàng hải thế giới sụt giảm 4,1% vào năm ngoái. Tuy nhiên, tình trạng “nút thắt cổ chai” vẫn xuất hiện trong toàn ngành do các yêu cầu kiểm dịch và vệ sinh nghiêm ngặt tại các cảng, trung tâm hậu cần và kho lưu trữ trên toàn thế giới.

Theo chuyên gia Roach, thời gian quay vòng từ khi dỡ hàng khỏi tàu và quay trở lại cảng xuất phát đã tăng lên đáng kể. Điều đó càng hạn chế lượng tàu có sẵn. Ông nhận định sự mất cân bằng giữa cung và cầu này sẽ tiếp tục khi các hạn chế đi lại và kiểm dịch nghiêm ngặt vẫn được áp dụng.

Một điều mà giới chuyên gia đang lo ngại là chi phí vận chuyển tăng có thể đẩy giá tiêu dùng lên cao hơn, từ đó các ngân hàng trung ương trên toàn cầu lo ngại do họ luôn theo dõi sát sao những áp lực lạm phát.

Chuyên gia Rees lưu ý rằng hiện chưa rõ liệu các công ty có thể chuyển mức giá vận tải cao hơn sang cho người tiêu dùng, nếu có thì ở mức độ nào. Điều này vẫn cần phải theo dõi thêm.

Liên quan tới triển vọng của ngành, chuyên gia Roach vẫn lạc quan do hoạt động tiêm chủng vaccine ngừa COVID-19 đang đạt tiến triển trên toàn cầu. Ông hy vọng chi tiêu của người tiêu dùng sẽ bình thường hóa khi vaccine được triển khai rộng hơn, qua đó ổn định lại nhu cầu vận chuyển hàng hóa. Chuyên gia này kỳ vọng điều đó sẽ xảy ra vào giữa năm 2021./.