Hoàn thiện khung pháp lý quỹ hưu trí bổ sung

Sau hơn 10 năm triển khai Nghị định 88/2016/NĐ-CP về chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện đã từng bước hình thành kênh tích lũy dài hạn cho người lao động với quy mô tài sản đạt khoảng 2.200 tỷ đồng, tăng mạnh so với các giai đoạn trước. Trên nền tảng đó, việc ban hành Nghị định mới về bảo hiểm hưu trí bổ sung được kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, mở rộng hoạt động đầu tư và tăng cường cơ chế giám sát theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững hơn, phù hợp với định hướng phát triển hệ thống an sinh xã hội đa tầng. Ngày 15/4, bà Phạm Thị Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính) đã trao đổi với phóng viên xung quanh các vấn đề này.

Phóng viên:Bà đánh giá như thế nào về két quả đạt được của chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện sau hơn 10 năm triển khai Nghị định 88/2016/NĐ-CP về chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện?

Bà Phạm Thị Thanh Tâm: Năm 2016, Chính phủ ban hành Nghị định số 88/2016/NĐ-CP nhằm thiết lập chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện tại Việt Nam, cho phép người lao động và người sử dụng lao động tham gia đóng góp vào tài khoản hưu trí cá nhân trên tinh thần tự nguyện. Các quỹ này do doanh nghiệp bảo hiểm và công ty quản lý quỹ được cấp phép quản lý.

Sau hơn 10 năm triển khai, đến nay đã có 4 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh và quản lý quỹ hưu trí bổ sung. Các doanh nghiệp này hiện đang quản lý 7 quỹ với tổng tài sản khoảng 2.200 tỷ đồng, gấp 26 lần so với năm 2021 và tăng khoảng 53% so với cuối năm 2024.

Kết quả này cho thấy bước đầu chương trình đã hình thành được một kênh tích lũy dài hạn cho người lao động, đồng thời phù hợp với chủ trương phát triển hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng theo Nghị quyết số 28 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội.

Phóng viên:Chính phủ vừa ban hành Nghị định mới về bảo hiểm hưu trí bổ sung. Xin bà cho biết những điểm mới đáng chú ý của Nghị định này?

Bà Phạm Thị Thanh Tâm: Triển khai Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025), ngày 25/3/2026 Chính phủ đã ban hành Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung, có hiệu lực từ ngày 10/5/2026. Nghị định này nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động của quỹ hưu trí bổ sung, đồng thời góp phần đa dạng hóa hệ thống an sinh xã hội, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước và thúc đẩy phát triển thị trường vốn theo thông lệ quốc tế.

So với Nghị định 88/2016/NĐ-CP, Nghị định mới tập trung hoàn thiện một số nội dung lớn. Thứ nhất là cơ chế đóng góp và chi trả, trong đó quy định rõ nguyên tắc tham gia của người lao động và người sử dụng lao động, đồng thời yêu cầu minh bạch thông tin để người tham gia nắm đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ trước khi quyết định tham gia.

Thứ hai là cơ chế đầu tư của quỹ. Trên cơ sở tổng kết hơn 10 năm triển khai, Nghị định mới mở rộng và đa dạng hóa danh mục đầu tư của quỹ, cho phép đầu tư vào các chứng khoán niêm yết, trái phiếu Chính phủ, chứng chỉ quỹ đầu tư… nhằm vừa tạo điều kiện gia tăng lợi nhuận cho người tham gia khi đến tuổi nghỉ hưu, vừa bảo đảm quỹ vận hành an toàn, bền vững và minh bạch.

Phóng viên:Bà có thể cho biết những đổi mới trong phương thức giám sát, cũng như vai trò của mô hình kiểm soát đa tầng trong việc bảo đảm an toàn và minh bạch của quỹ?

Bà Phạm Thị Thanh Tâm: Cùng với mở rộng hoạt động đầu tư, cơ chế quản lý, giám sát cũng được hoàn thiện theo hướng kiểm soát rủi ro chặt chẽ hơn. Cơ quan quản lý nhà nước tăng cường giám sát thông qua đổi mới cơ chế báo cáo, công bố thông tin, cho phép giám sát từ xa, giám sát định kỳ và kiểm tra trực tiếp để kịp thời phát hiện vi phạm trong hoạt động của quỹ.

Bên cạnh đó, mô hình vận hành quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện cũng được hoàn thiện theo hướng kiểm soát đa tầng, với sự tham gia của ba bên gồm: người tham gia quỹ, ngân hàng giám sát và tổ chức lưu ký. Qua đó bảo đảm tính công khai, minh bạch và an toàn của quỹ.

Phóng viên:Xin cảm ơn bà.