Hiệp ước toàn cầu bảo vệ biển cả chính thức có hiệu lực từ năm 2026
BNEWS Từ tháng 1/2026, Hiệp ước Liên hợp quốc về vùng biển quốc tế sẽ chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực bảo vệ các hệ sinh thái biển.
Hiệp ước đã có đủ 60 quốc gia phê chuẩn, ngưỡng cần thiết để trở thành luật quốc tế, sau khi Maroc và Sierra Leone phê chuẩn.
Hiệp ước hướng tới mục tiêu bảo tồn các khu vực đa dạng sinh học nằm ngoài vùng đặc quyền kinh tế của các quốc gia, vốn chiếm khoảng 60% diện tích đại dương.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu tại trụ sở LHQ ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN
Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cho biết văn kiện này thiết lập các quy tắc ràng buộc nhằm bảo tồn và khai thác bền vững tài nguyên biển. Hiện chỉ khoảng 1% vùng biển quốc tế có biện pháp bảo vệ pháp lý.
Các chuyên gia môi trường nhấn mạnh đại dương đóng vai trò sống còn trong việc cung cấp một nửa lượng oxy cho Trái đất và hấp thụ lượng lớn khí CO2, giúp kiềm chế biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, đại dương đang đối mặt với nhiều mối đe dọa, từ ô nhiễm, đánh bắt quá mức, đến hoạt động khai thác mỏ dưới đáy biển sâu.
Theo quy định, hiệp ước sẽ có hiệu lực sau 120 ngày, song bà Lisa Speer thuộc Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Thiên nhiên Mỹ dự báo phải tới năm 2028 hoặc 2029, những khu bảo tồn biển đầu tiên mới được thiết lập. Văn kiện cũng đưa ra cơ chế chia sẻ lợi ích từ các "tài nguyên di truyền biển", một vấn đề then chốt trong quá trình đàm phán nhằm đảm bảo các nước đang phát triển không bị gạt ra ngoài lề trong thị trường tiềm năng này.Tính đến giữa tháng 9, đã có 143 quốc gia tham gia hiệp ước. Các tổ chức bảo tồn kêu gọi có thêm nhiều nước phê chuẩn để tăng tính hiệu quả, trong đó có cả các quốc đảo nhỏ, những quốc gia không giáp biển và các nước đang phát triển.
Tuy nhiên, tiến trình này có thể vấp phải sự phản đối từ một số cường quốc hàng hải và công nghiệp. Nga hiện chưa ký hay phê chuẩn, cho rằng một số điều khoản là "không thể chấp nhận được".
Mỹ ký hiệp ước dưới thời Tổng thống Joe Biden nhưng nhiều khả năng chính quyền của Tổng thống Donald Trump hiện nay sẽ không thúc đẩy việc phê chuẩn./.
Tin liên quan
