Tờ Toronton Star số ra mới đây đăng bài viết về vấn đề lãi suất ở Canada, trong đó nói rằng lãi suất không thể giải quyết được vấn đề chi phí về nhà ở và cũng chẳng làm lạm phát lương thực giảm xuống. Vậy tại sao Ngân hàng trung ương Canada (BoC) vẫn tiếp tục đi theo con đường này?

 

Theo bài báo, việc tăng lãi suất là thông tin mà người Canada lo ngại nhất. Khi lãi suất được công bố tăng lên 5%, những người lao động và gia đình của họ càng thêm lo lắng.

Tăng lãi suất là một thảm họa. Nó không giải quyết được cuộc khủng hoảng về khả năng chi trả và nó cũng chẳng có tác động tới lạm phát. Thay vào đó, nó sẽ tiếp tục đẩy chi phí nhà ở lên cao hơn và hoàn toàn không giải quyết được nguyên nhân khiến giá lương thực, thực phẩm tăng cao.

Chỉ riêng giá lương thực và nhà ở "đóng góp" 2/3 vào mức tăng lạm phát mà người tiêu dùng Canada phải trải qua trong tháng 5/2023. Lương thực và nhà ở là những thứ cần thiết đối với mỗi người dân ở bất cứ đâu, kể cả Canada.

Báo cáo gần đây của Cơ quan Thống kê Canada đã chỉ ra rằng chi phí lãi vay thế chấp là nguyên nhân lớn nhất gây ra lạm phát trong tháng 6/2023. Việc BoC tăng lãi suất lần thứ 10 trong vòng 18 tháng qua sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào?

1/4 chủ sở hữu nhà ở Canada nắm giữ một khoản vay thế chấp có lãi suất biến động. Hàng nghìn người khác gần đây đã gia hạn hoặc sẽ gia hạn các khoản thế chấp của họ trong những năm tới, làm tăng đáng kể các khoản thanh toán thế chấp. Nhiều người vay thế chấp là chủ nhà đang cho thuê. Họ sẽ phải tăng tiền thuê để trang trải chí phí bổ sung vừa kể trên và đẩy giá cả lên cao hơn nữa.

Lãi suất không thể giải quyết được vấn đề chi phí về nhà ở và nó cũng chẳng làm lạm phát lương thực giảm xuống. Vậy tại sao BoC vẫn tiếp tục tăng lãi suất?

BoC cho rằng nguyên nhân cơ bản của lạm phát lâu nay là do tỷ lệ thất nghiệp thấp và tăng trưởng tiền lương cao, các hộ gia đình có quá nhiều tiền tiết kiệm để sử dụng và  dân số tăng khiến nhu cầu về nhà ở tăng lên.

Trong các cuộc họp báo, các nhà hoạch định chính sách đều nói rằng kết quả của những áp lực về giá cả là do các tập đoàn vẫn tăng giá thường xuyên.

Tuy nhiên, họ lại không giải quyết vấn đề các tập đoàn trục lợi từ tăng giá. Mỗi khi doanh nghiệp tăng giá, họ đều có quyết định và nhiều quyết định trong số đó dẫn đến biên độ lợi nhuận cao hơn.

Lợi nhuận tính theo tỷ lệ GDP đạt trung bình 21% kể từ khi bắt đầu đại dịch và biên độ lợi nhuận cũng cao hơn. Cùng thời điểm đó, người lao động đã giảm sức mua và sau khi điều chỉnh lạm phát, tiền lương đã không theo kịp.

Khủng hoảng dẫn đến cơ hội và có rất nhiều cơ hội lẽ ra có thể được tận dụng sau khi thoát khỏi tình trạng phong tỏa và trở lại cuộc sống bình thường. Đó là những cơ hội để xây dựng một thế giới công bằng và kiên cường hơn. Nhưng các nhà hoạch định chính sách lại cho phép các tập đoàn tận dụng cơ hội để bòn rút nhiều hơn những đồng tiền khó kiếm của người lao động.

Bây giờ khi BoC tăng lãi suất cuộc sống lại càng trở nên khó khăn hơn./.

Hà Linh (P/v TTXVN tại Ottawa)