Thế nhưng, hành tím tụt giá sau Tết nguyên đán kéo dài khiến người trồng hành đứng trước nguy cơ bị lỗ vốn.

Nếu như thời điểm trước Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018, giá hành tím được thương lái thu mua từ 16.000 – 32.000 đồng/kg thì hiện nay, thương lái thu mua với chỉ 7.000 – 8.000 đồng/kg hành. Thêm vào đó, thời tiết bất lợi, thiếu nhân công, tình hình sâu bệnh hại diễn biến phức tạp đã ảnh hưởng đến năng suất và thu nhập của người trồng hành.

Anh Trần Kính Thọ, ấp Âu Thọ B, xã Vĩnh Hải, thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng cho biết, gia đình anh trước đây canh tác 2ha hành chính vụ mỗi năm. Do việc trồng hành những năm gần đây gặp nhiều khó khăn, thu nhập bấp bênh nên vụ hành chính vụ năm nay, gia đình anh chỉ canh tác 1,2 ha.

Vào mùa thu hoạch, những ngày này, gia đình anh cần 20 nhân công/ngày để nhổ, phơi, gánh hành; giá 120 ngàn đồng/người/ngày. Với giá bán hành 7.000/kg, tính chi phí, tiền nhân công, gia đình lỗ khoảng 5 triệu đồng/công hành tím (1 công = 1.000 m2).

Ngoài giá cả, vụ hành chính vụ năm nay còn gặp thời tiết bất lợi do ảnh hưởng của cơn bão Tembin (cơn bão số 16) vào cuối tháng 12/2017, đầu năm 2018 làm cho mưa trái mùa khiến hàng trăm ha diện tích hành tím bị ngập úng. Mặc dù đã được người dân bơm tháo nước nhưng năng suất ở diện tích hành bị ngập úng vẫn không đảm bảo, củ thu hoạch không tròn, đẹp và bị sâu hoại phá hại như bệnh sâu xanh da láng, dòi đục lá, sâu tơ.

Ông Trần Văn Thanh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Hải, thị xã Vĩnh Châu cho biết, hành tím là cây chủ lực của xã Vĩnh Hải – địa phương có gần 50% là người đồng bào Khmer, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo gần 25%. Do ảnh hưởng của cơn bão số 16, xã Vĩnh Hải có gần 700 ha hành bị ngập khiến năng suất cuối vụ không đạt, 15 tấn/ha; thấp hơn năm trước 3 – 5 tấn/ha. Giá hành thấp, sản lượng hành thấp khiến đời sống người dân gặp nhiều khó khăn.

Tính đến ngày 7/3, thị xã Vĩnh Châu còn hơn 2.800/4.980 ha diện tích hành chính vụ chưa thu hoạch. Để đối phó với tình hình sâu bệnh hại, chính quyền địa phương đã khuyến cáo người dân có giải pháp phòng ngừa và trị sâu bệnh hại hữu hiệu; sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng liều lượng, đúng hướng dẫn, không pha trộn 2 – 3 loại thuốc làm mất tác dụng thuốc; có giải pháp giảm chi phí sản xuất, chi phí thu hoạch để tăng thu nhập; tìm hiểu thông tin từ các hợp tác xã, tổ hợp tác trồng hành để nắm bắt thông tin thị trường giá cả, đầu ra sản phẩm, chủ động có giải pháp thu hoạch và tiêu thụ.

Với đặc thù của địa phương là vùng chuyên canh hành tím lớn nhất của tỉnh Sóc Trăng, chất lượng hành được người tiêu dùng ưa chuộng và đánh giá cao trong thời gian qua, chính quyền thị xã Vĩnh Châu phối hợp với các sở, ngành đang triển khai nhiều giải pháp để đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho người trồng hành; mục tiêu duy trì diện tích trồng hành thương phẩm từ 5.000 – 6.000 ha/năm.

Về sản xuất, Ủy ban nhân dân thị xã Vĩnh Châu phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sóc Trăng triển khai mô hình quản lý chất lượng nông sản hàng hóa theo chuỗi giá trị hành tím tại ấp Hòa Thành, xã Lạc Hòa, thị xã Vĩnh Châu từ tháng 12/2017 đến tháng 4/2018. Mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị sạch, diện tích 10 ha, với 25 hộ tham gia.

Sau 60 ngày tuổi, mô hình bước đầu đạt năng suất cao. Nếu mô hình thành công sẽ được nhân rộng, là hướng đi cho cây hành tím ở Vĩnh Châu khi nhu cầu của thị trường đòi hỏi sản phẩm sạch như hiện nay.

Về tiêu thụ, Ủy ban nhân dân thị xã Vĩnh Châu phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Sóc Trăng, trường Đại học Cần Thơ nghiên cứu 7 mặt hàng chế biến từ hành tím để đánh giá mức độ khả quan, khả năng áp dụng để từ đó có nhiều sản phẩm tiêu thụ từ hành tím.

Trước khó khăn về thời tiết và tình hình cung – cầu khiến giá hành lên xuống thất thường, ông Trần Hoàng Thắng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị xã Vĩnh Châu cho biết, vụ hành chính vụ năm 2019, Ủy ban nhân dân thị xã Vĩnh Châu sẽ quy hoạch cụ thể vùng trồng hành vào mùa mưa ở nơi đất cao, tháo nước được và vùng trồng hành vào mùa khô.

Như vậy, thị xã sẽ vừa chủ động có hành cung ứng khi nhu cầu thị trường cao, giá tăng, vừa đối phó với tình hình thời tiết mưa thất thường khiến diện tích hành ở vùng đất trũng bị thiệt hại./.