Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hàng năm, vào dịp trước và sau Tết Nguyên đán thường diễn ra tình trạng dân di cư tự do, đặc biệt là người dân từ các tỉnh miền núi phía Bắc đến các tỉnh Tây Nguyên, Đông Nam bộ và vùng giữa các tỉnh như Lai Châu, Điện Biên...

Để hạn chế tình trạng này, Bộ đề nghị các tỉnh kiểm tra, nắm chắc đời sống, sản xuất của đồng bào ở những vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng dễ xảy ra di cư tự do để có kế hoạch hỗ trợ kịp thời cho những hộ gia đình quá khó khăn; tuyên truyền, vận động giáo dục, thuyết phục làm cho mọi người dân hiểu rõ chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tác hại của di dân tự do đối với bản thân và cộng đồng để đồng bào yên tâm sinh sống ổn định tại quê hương.

Bên cạnh đó, tăng cường quản lý dân cư, nắm chắc tình hình di biến động dân cư trên địa bàn; kịp thời phát hiện sớm những hộ gia đình, cá nhân di cư tự do hoặc có thể di cư tự do để có những biện pháp giải quyết phù hợp.

Về lâu dài, các tỉnh cần tiếp tục tập trung rà soát số hộ dân di cư tự do, những hộ khó khăn, những hộ ở vùng sâu, vùng xa có ý định di cư tự do hoặc tái di cư tự do để có phương án, kế hoạch giải quyết những khó khăn, vướng mắc về đời sống, chăm sóc y tế, học hành... trên cơ sở rà soát, phân loại, lập kế hoạch cấp hộ tịch, hộ khẩu cho các hộ dân; đối với những hộ chưa đủ điều kiện thì cấp thẻ "KT3" để quản lý dân cư và thực hiện các chính sách an sinh xã hội để người dân nhanh chóng ổn định cuộc sống.

Đồng thời, Bộ đề nghị các tỉnh rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch, lựa chọn ưu tiên trình cấp có thẩm quyền phê duyệt đầu tư các dự án bố trí ổn định dân cư cấp bách trong năm 2017 và định hướng những năm tiếp theo.

Đặc biệt, các tỉnh khu vực Tây Bắc cần chỉ đạo thực hiện lồng ghép các chương trình, dự án giảm nghèo trên địa bàn, kết hợp ổn định dân cư, phát triển sản xuất ổn định đời sống đồng bào, đẩy mạnh xóa đói giảm nghèo ở từng thôn, bản, gắn với xây dựng nông thôn mới, đảm bảo an ninh, hạn chế tình trạng di cư tự do.

Ngoài ra, các tỉnh cũng cần rà soát quy hoạch đất đai, xác định rõ rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, xác định và lựa chọn quỹ phù hợp để bố trí dân cư; làm tốt việc quản lý hành chính về đất đai, quản lý rừng; nghiêm cấm thực hiện giao dịch quyền sử dụng đất đối với diện tích đất được nhà nước hỗ trợ cho người di cư tự do, người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số./.