Hiện nay thành phố Hải Phòng mới quy hoạch cho phép thăm dò, khai thác cát tại khu vực cửa sông, ven biển và không cho phép khai thác khu vực lòng sông. Tuy nhiên, theo Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố, tình trạng khai thác cát trái phép, vượt khối lượng cho phép, ngoài vùng cấp phép vẫn thường xuyên diễn ra.

Theo số liệu khảo sát, khoáng sản cát lòng sông, ven biển trên địa bàn thành phố Hải Phòng, ước tính khoảng 142 triệu m3, phân bổ chủ yếu ở các khu vực lòng các sông Cấm, Văn Úc, Lạch Tray và các khu vực sửa sông, ven biển như: phía Nam Đình Vũ, cửa Lạch Huyện, ven biển Đồ Sơn, cửa sông Văn Úc. Cát ở khu vực cửa sông, ven biển do nhiễm mặn và nhiều tạp chất nên chỉ đáp ứng được nhu cầu làm vật liệu san lấp.

Tuy nhiên, hiện việc thăm dò đánh giá trữ lượng khoáng sản cát trên địa bàn thành phố mới được thực hiện đơn lẻ, theo từng khu vực do các doanh nghiệp tiến hành khi được Ủy ban nhân dân thành phố cấp phép, chưa được thăm dò tổng thể nên không có số liệu địa chất, đánh giá trữ lượng đầy đủ.

Đến hết tháng 5/2017, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã cấp 23 giấy phép khai thác khoáng sản cát (không có khoáng sản sỏi) làm vật liệu san lấp cho 19 doanh nghiệp. Tuy nhiên, qua kiểm tra, trong năm 2016, các đơn vị quản lý nhà nước đã phát hiện 13/19 doanh nghiệp đều có sai phạm trong hoạt động khai thác.

Sở Tài nguyên và Môi trường đã báo cáo, đề xuất với Ủy ban nhân dân thành phố xử phạt hành chính với 9 doanh nghiệp và rút giấy phép 4 doanh nghiệp. Trên cơ sở đề xuất đó, Ủy ban nhân dân thành phố đã ra Quyết định thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản của Công ty cổ phần Thương mại xuất nhập khẩu vật tư giao thông tại khu vực Đèn Nơm, phía Nam Đình Vũ, quận Hải An.

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng, nguyên nhân khiến tình trạng khai thác cát trái phép diễn biến phức tạp là do vùng mặt nước khai thác tiếp giáp với nhiều đơn vị hành chính, địa phương, trong khi đó sự phối hợp giữa các đơn vị, địa phương chưa chặt chẽ, thiếu phương tiện nên việc kiểm tra, xử lý chưa kịp thời.

Nhu cầu san lấp hiện cao hơn khối lượng được cấp phép khiến nhiều doanh nghiệp bất chấp quy định, khai thác sai khu vực, khối lượng. Đặc biệt các huyện, xã nơi có khoáng sản chưa thực hiện đúng trách nhiệm theo quy định nên không ngăn chặn được tình trạng khai thác trái phép trên địa bàn quản lý.

Trước thực trạng trên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Lê Thanh Sơn yêu cầu Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì phối hợp các đơn vị liên quan tăng cường tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị định 33/2017/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 3/4/2017 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản.

Ngay trong tháng 6/2017, Công an thành phố chủ trì kiểm tra 13 doanh nghiệp vi phạm pháp luật trong khai thác khoáng sản cát, qua đó đề xuất Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng hình thức, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả, thậm chí tước giấy phép nếu doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng…/.