Rừng ngập mặn phường Hải Ninh (Hà Tĩnh) chết trơ trọi. Ảnh: Công Tường-TTXVN

Tình trạng hàng loạt cây mắm biển tại khu vực rừng phòng hộ thuộc phường Hải Ninh, tỉnh Hà Tĩnh bị chết khô trên diện rộng gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái ven biển. Hiện nay, chính quyền địa phương cùng ngành chức năng đang phối hợp tích cực tìm nguyên nhân, biện pháp khắc phục. 

Khu vực chịu ảnh hưởng thuộc lô 1, khoảnh 4, tiểu khu 349A – vùng quy hoạch rừng phòng hộ trọng điểm của phường Hải Ninh trồng 3 loài: mắm biển, bần chua, trang. Sau đợt mưa lũ kéo dài vào cuối năm 2025, người dân địa phương phát hiện tình trạng cây rừng ngập mặn bị chết khô hàng loạt mà chủ yếu là cây mắm biển (có tên khoa học: Avicennia Marina), được trồng vào năm 1994 thuộc dự án Oxfam.

Kết quả rà soát thực địa xác định có khoảng 5 ha rừng bị ảnh hưởng; trong đó, 3 ha cây đã chết hoàn toàn, khô mục cành lá và thối rễ, không còn khả năng phục hồi; 2 ha còn lại đang trong tình trạng suy yếu nghiêm trọng với biểu hiện vàng lá, héo rũ, khô dần từ ngọn. Đáng chú ý, các khu vực cây chết tập trung chủ yếu dọc theo các tuyến lạch nước, tạo thành những khoảng trống lớn trong diện tích rừng phòng hộ.

Để tìm hiểu nguyên nhân, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã phối hợp với phường Hải Ninh thực hiện quy trình kiểm tra, lấy mẫu phân tích nghiêm ngặt. Điểm đáng chú ý nhất là hiện tượng cây chết chỉ xảy ra với loài mắm biển (Avicennia marina), trong khi các loài cây ngập mặn khác như bần chua và trang vẫn sinh trưởng, phát triển bình thường trong cùng điều kiện môi trường.

Qua kiểm tra hiện trường, cơ quan chuyên môn xác định không có dấu hiệu của dịch bệnh như sâu đục thân, giáp xác hay hà bám. Phần gỗ bên trong thân cây vẫn sáng, không có dấu hiệu mục nát do vi khuẩn hay nấm bệnh tấn công. Đồng thời, các thông số quan trắc về môi trường nước cơ bản đều nằm trong ngưỡng cho phép, độ PH ổn định, không ghi nhận dấu hiệu ô nhiễm từ các nguồn thải công nghiệp hay sinh hoạt.

Ông Trần Bá Toàn - Chủ tịch phường Hải Ninh cho biết, hiện tượng cây mắm ở rừng ngập mặn chết bắt đầu xuất hiện rõ rệt từ tháng 11/2025, ngay sau đợt mưa lớn kéo dài do ảnh hưởng của bão số 10 (BUALOI). Địa phương thống kê và đã báo cáo lên cơ quan chức năng tìm phương án khắc phục, trồng mới thay thế.

Cơ quan chuyên môn bước đầu nhận định, sau đợt mưa, lũ do bão BUALOI gây nên làm ngập lụt dài ngày, kết hợp với sự biến đổi bất thường của thủy triều có thể là tác nhân chính gây biến đổi môi trường sống. Sự thay đổi đột ngột này đã ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình hô hấp và trao đổi chất của cây mắm biển, khiến loài cây này không kịp thích nghi và dẫn đến tình trạng chết khô hàng loạt.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh chỉ đạo chính quyền phường Hải Ninh tập trung thực hiện các nhiệm vụ cấp bách. Trước hết, cần bố trí lực lượng giám sát, giữ nguyên hiện trạng vùng rừng bị chết, không để xảy ra tình trạng xâm hại hoặc khai thác trái phép. Song song đó, địa phương được yêu cầu tổng hợp toàn bộ dữ liệu lịch sử liên quan đến diện tích rừng trồng này; lập biên bản xác minh kèm theo hình ảnh, tọa độ để làm cơ sở cho phương án xử lý, thanh lý rừng trong tương lai.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng chính quyền địa phương có phương án mời nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu về rừng ngập mặn tiến hành khảo sát, kiểm tra, đánh giá xác định rõ nguyên nhân cây mắm biển bị chết tại khu vực nêu trên để có các biện pháp xử lý.

Việc quản lý, bảo vệ và tìm kiếm nguyên nhân và các giải pháp khắc phục đang được cơ quan chức quan tâm, nhằm đưa ra những phương án tái phục hồi rừng ngập mặn bền vững, đảm bảo lá chắn phòng hộ ven biển trước những tác động khó lường của thiên tai.