Gìn giữ dòng tranh dân gian nổi tiếng xứ Huế
BNEWS Hơn 400 năm tồn tại trong đời sống tín ngưỡng của người dân cố đô Huế, tranh làng Sình (nay thuộc phường Dương Nỗ, thành phố Huế) từng có lúc đứng bên bờ thất truyền. Dẫu đã được hồi sinh trở lại, nhưng đến nay, nhịp sống của dòng tranh chỉ còn neo lại trên đôi tay của số ít nghệ nhân. Khi câu chuyện truyền nghề đang còn là một khoảng trống, nỗi lo về sự “đứt gãy mạch di sản" vẫn âm ỉ hiện hữu, đặt ra bài toán bảo tồn cho một dòng tranh dân gian mang đậm dấu ấn tâm linh.
Màu sắc trong tranh làng Sình rất rực rỡ, chủ yếu sử dụng các tông màu đỏ, xanh dương, vàng, tím, đen và lục. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Từ các bản mộc đã khắc họa tiết, người thợ dùng mực đen được làm từ tro rơm rạ và lá bạc để in đều lên bề mặt tranh. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Khắc mộc bản không chỉ đòi hỏi sức mạnh của bàn tay cùng sự bền bỉ mà còn cần trí nhớ và tư duy hình ảnh; người thợ phải khắc ngược hoàn toàn so với hình in; mọi đường nét, họa tiết đều được “đảo chiều”. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Trước đây, màu sắc được pha từ nguyên liệu tự nhiên, nay, để phù hợp với thị trường, các nghệ nhân chuyển sang màu công nghiệp nhưng vẫn giữ hệ màu truyền thống rực rỡ. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Nghệ nhân Kỳ Hữu Phước (77 tuổi) là truyền nhân đời thứ 9 của dòng họ làm tranh làng Sình. Từng có giai đoạn dòng tranh này bị coi là sản phẩm mê tín dị đoan, ông đã bí mật chôn sâu dưới đất để giữ lại toàn bộ mộc bản, nhờ đó góp phần vực dậy dòng tranh trước nguy cơ thất truyền. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Gỗ dùng làm mộc bản thường là gỗ mức, gỗ thị hoặc những loại gỗ có thớ mịn, rút nước tốt, giúp những nét chạm trổ giữ được độ sắc nét. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Khác với các dòng tranh in nhiều bản màu, tranh làng Sình chỉ dùng mộc bản để định hình đường nét, sau đó mới thực hiện công đoạn tô màu thủ công, tạo nên sự độc bản cho mỗi bức tranh. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Nghệ nhân Phạm Công Khai (51 tuổi) cho biết, hiện nay ở làng Sình, ngoài nghệ nhân Kỳ Hữu Phước thì chỉ còn ông là người tiếp tục duy trì nghề, nắm giữ và thực hành trọn vẹn kỹ thuật khắc mộc bản in tranh. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Du khách thích thú khi tự tay hoàn thiện một bức tranh làng Sình. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Để phục vụ du lịch, nghệ nhân Phạm Công Khai đã sáng tạo thêm các mộc bản về thắng cảnh Huế như chùa Thiên Mụ, cầu Trường Tiền…, đưa tranh làng Sình từ dòng tranh phục vụ tâm linh trở thành sản phẩm lưu niệm độc đáo. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Bộ “Bát Âm” là một trong những tác phẩm mang giá trị nghệ thuật cao nhất của dòng tranh làng Sình. Hình ảnh các cô gái trong trang phục áo “mã tiên”, biểu diễn nhạc cụ truyền thống là hiện thân của vẻ đẹp duyên dáng, nền nã xứ Huế. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Chủ đề tranh làng Sình rất phong phú với 3 nhóm chính: tranh nhân vật (tranh Bà, ông Điệu, ông Đốc…), tranh đồ vật và tranh con vật. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
Góc trưng bày tranh làng Sình tại nhà nghệ nhân không chỉ là nơi lưu giữ mộc bản mà còn là không gian giúp du khách trải nghiệm, hiểu hơn về giá trị của một dòng tranh đã tồn tại hơn bốn thế kỷ. Ảnh: Vân Chi/TTXVN
