Cách thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định khoảng 12 hải lý là xã đảo Nhơn Châu (còn gọi là Cù Lao Xanh) có diện tích tự nhiên 352 ha, dân số 2.500 người, khoảng 500 hộ dân, trên đảo có 2 lực lượng bộ đội và biên phòng.

Đến nay đời sống nhân dân trên đảo vẫn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn do chưa có điện lưới quốc gia và phải chạy máy phát điện 12 tiếng mỗi ngày.

Anh Trần Huệ Thiện giáo viên trường tiểu học – THCS Nhơn Châu cho biết, thời gian gần đây, đảo bắt đầu phát triển du lịch, các nhà nghỉ homestay, quán xá, dịch vụ mọc lên nhiều.

Do đó nhu cầu sử dụng điện để dùng quạt, điều hòa, thiết bị điện của người dân tăng cao, khiến nguồn điện thường xuyên bị quá tải, mất điện.

Cũng theo anh Trần Huệ Thiên, nhiều hôm gia đình đang cắm cơm thì cả đảo lại mất điện, nửa tiếng sau mới có. Nếu kéo dài tình trạng này nhiều thiết bị điện tử có thể sẽ xảy ra hư hỏng do nguồn điện thất thường.

Từ trước đến nay, thời gian chạy máy phát điện trên đảo là 12 tiếng mỗi ngày, chia làm 2 lần mỗi ngày, lần đầu từ 9 giờ sáng đến 15 giờ chiều, lần 2 từ 17 giờ chiều đến 23 giờ đêm.

Từ 23 giờ đêm đến 9 giờ sáng trên đảo hoàn toàn không có điện, vì vậy mỗi tối nhiều người dân phải mang màn, chiếu ra cầu tàu, bờ đê để ngủ cho đỡ nóng.

Anh Nguyễn Văn Tùng, Phó trạm trưởng tại Nhơn Châu cho biết, trong trạm có 3 máy phát điện chạy bằng dầu diezen; trong đó 1 máy đời cũ đã hỏng từ lâu, 2 máy còn lại thì cũng có 1 máy đang phải tạm dừng để bảo dưỡng, chỉ có 1 máy còn chạy được.

Công suất của máy phát điện này chỉ đạt 180kVA, trong khi nhu cầu sử dụng của người dân vào giờ cao điểm khoảng 220kVA nên máy thường xuyên bị quá tải, tự động ngắt, khiến cả đảo mất điện.

Vì vậy, nếu không kịp thời tăng cường máy phát thì khả năng hư hỏng là rất lớn. Ở đảo lại thiếu thốn dụng cụ, bộ phận thay thế nên nếu hư hỏng có thể dẫn tới mất điện toàn đảo trong thời gian dài.

Theo ông Phan Văn Binh, Chủ tịch UBND xã Nhơn Châu, việc đầu tư hệ thống điện cho đảo đang là vấn đề thiết yếu, được người dân mong mỏi.

Ngay cả UBND xã hay trạm y tế, trường học cũng phải chờ đến khung giờ 9 giờ sáng đến 15 giờ chiều mới có điện để sử dụng máy vi tính, đèn, quạt.

Dù hàng năm nguồn ngân sách của tỉnh Bình Định và thành phố Quy Nhơn hỗ trợ mua dầu chạy máy phát điện cho xã là 4 tỷ đồng, nhưng chỉ đủ phát điện 12 tiếng mỗi ngày.

Tuần trước, UBND xã đã nhận được công văn của UBND thành phố Quy Nhơn yêu cầu thực hiện các bước chuẩn bị để ngày 31/3 tới đây sẽ bàn giao trạm điện và hệ thống điện của xã cho Công ty Điện lực Bình Định quản lý và vận hành.

Ông Phan Văn Binh cho biết thêm: Mong muốn của người dân xã đảo là Công ty Điện lực Bình Định sẽ hỗ trợ thêm máy lớn hơn để phát điện 24/24 giờ, về lâu dài thì cần dẫn lưới điện quốc gia sang đảo để đảm bảo nguồn điện lâu dài và ổn định.

Hơn nữa phải có điện 24/24 giờ thì mới phát triển du lịch, mới làm kinh tế được vì khách du lịch khi nghỉ đêm trên đảo sẽ cần có quạt, điều hòa, sạc điện thoại, các hàng quán cũng cần có tủ đông để bảo quản hải sản và đồ ăn.

Việc đưa điện về đảo đã được người dân mong đợi từ lâu, tháng 10/2017, Thủ tướng Chính phủ có quyết định về việc phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình “Hỗ trợ chính sách phát triển năng lượng và tăng cường tiếp cận năng lượng bền vững khu vực nông thôn, miền núi và hải đảo” sử dụng nguồn vốn ODA không hoàn lại do EU tài trợ; trong đó có dự án kéo điện lưới quốc gia ra xã đảo Nhơn Châu, với tổng số vốn đầu tư 350 tỷ đồng.

Sở dĩ người dân đảo phải chờ đợi triển khai dự án này lâu đến vậy vì trước đây chủ đầu tư dự án là UBND tỉnh Bình Định nhưng đến năm 2018 được Thủ tướng giao lại cho Tổng công ty Điện lực Miền Trung thực hiện vì đơn vị này đã có nhiều kinh nghiệm trong triển khai đưa điện ra các đảo Cù Lao Chàm, Lý Sơn…

Về vấn đề này, ông Nguyễn Thế Bình, Phó giám đốc Công ty Điện lực Bình Định xác nhận: Ngày 23/3 tới, đơn vị sẽ cùng đoàn công tác của Tổng công ty Điện lực Miền Trung đến xã đảo Nhơn Châu. Hiện giờ Tổng công ty Điện lực Miền Trung đang khảo sát để kéo cáp ngầm đưa điện lưới quốc gia sang đảo.

Tuy nhiên, trong thời gian chờ đợi, Công ty Điện lực Bình Định sẽ tiếp nhận và vận hành trạm phát điện trên đảo và dự kiến lắp thêm máy phát để đảm bảo cấp điện cho xã đảo Nhơn Châu 24/24 giờ mỗi ngày./.