Như vậy, từ năm 2015 trở lại đây, giá tiêu hạt liên tục giảm từ 220.000 đồng/kg giảm xuống còn 120.000 đồng/kg và nay chỉ còn 57.000 - 58.000 đồng/kg. Giá tiêu hạt giảm mạnh nhưng tiền công để thuê thu hoạch tiêu lại tăng cao, tăng lên từ 180.000 - 200.000 đồng/lao động/ngày, chưa tính tiền ăn nhẹ giữa buổi, trà nước.

Theo ngành chức năng, một trong những nguyên nhân làm giá tiêu liên tục giảm là do các tỉnh Tây Nguyên ồ ạt mở rộng diện tích không theo quy hoạch, kế hoạch. Hiện nay, diện tích tiêu của các tỉnh Tây Nguyên đã tăng lên trên 85.249 ha, vượt kế hoạch gần gấp đôi; trong đó, Đắk Lắk là địa phương có diện tích tiêu nhiều nhất với trên 42.563 ha.

Để giảm thiểu chi phí, các nông hộ trồng tiêu huy động lao động trong gia đình, người thân quen hoặc thực hiện công đổi công để thu hoạch, hạn chế tối đa việc thuê nhân công.

Gia đình Nguyễn Văn Long, ở xã Ea Kiết, huyện Cư M’gar (Đắk Lắk) có gần 3 ha tiêu đang trong thời kỳ thu hoạch. Do nhân công tăng cao, giá thu mua tiêu xuống thấp nên gia đình đã huy động họ hàng gần 10 người vào thu hoạch tiêu để hạn chế chi phí thuê mướn nhân công.

Hay gia đình chị H’ Măng Niê ở xã Ea Ning, huyện Cư Kuin (Đắk Lắk) đã liên kết cùng với đồng bào dân tộc trong buôn thực hiện đổi công nhằm thu hái những vườn tiêu có tỷ lệ quả chín trước sau đó lần lượt đến từng hộ trồng tiêu khác…./.