Theo phóng viên TTXVN tại London, các doanh nghiệp Anh đang phải trả giá điện cao hơn đáng kể so với các đối thủ tại Pháp, làm dấy lên tranh luận về tác động của chính sách phát thải ròng bằng 0 (net zero) đối với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo phân tích công bố ngày 22/2 của Viện Adam Smith (ASI), một tổ chức nghiên cứu chính sách công tại Anh, các nhà máy, trung tâm dữ liệu và tòa nhà văn phòng tại quốc gia này hiện đang phải trả giá điện cao hơn khoảng 81% so với doanh nghiệp tại Pháp. Báo cáo nhận định mức chênh lệch này đang đặt Anh vào “bất lợi cạnh tranh đáng kể” so với quốc gia láng giềng châu Âu.

Nghiên cứu cho thấy trong 25 năm qua, chi phí điện phục vụ sản xuất đều tăng ở cả hai nước. Tuy nhiên, kể từ năm 2021, giá điện tại Anh tăng nhanh và mạnh hơn so với Pháp. ASI cho rằng một trong những nguyên nhân chính là việc Anh phụ thuộc nhiều vào năng lượng tái tạo có chi phí cao, kết hợp với điện khí đốt làm nguồn dự phòng. Trong khi đó, Pháp duy trì tỷ trọng lớn điện hạt nhân trong cơ cấu nguồn cung, qua đó bảo đảm nguồn điện ổn định với chi phí và lượng phát thải carbon thấp.

Theo chuyên gia kinh tế Mitchell Palmer của ASI, một trung tâm dữ liệu lớn tại Anh có thể phải chi khoảng 167 triệu bảng Anh (225,4 triệu USD) mỗi năm cho 657 gigawatt giờ điện, trong khi mức chi tương ứng tại Pháp chỉ khoảng 92 triệu bảng Anh (124,2 triệu USD).

Báo cáo cũng chỉ ra rằng sản lượng điện hạt nhân của Anh đã giảm khoảng 60% kể từ năm 1998 trong bối cảnh nhiều nhà máy cũ đóng cửa và các dự án mới gặp khó khăn về thủ tục cũng như chi phí. Trái lại, Pháp tiếp tục vận hành hệ thống nhà máy hạt nhân quy mô lớn, giúp duy trì nguồn cung ổn định.

Bên cạnh đó, việc gia tăng tỷ trọng điện gió cùng các cơ chế hỗ trợ giá được cho là góp phần đẩy chi phí điện lên cao. Một số ý kiến nhận định khi điện gió trở thành nguồn cung chủ đạo, hệ thống điện cần duy trì thêm công suất dự phòng, qua đó làm tăng tổng chi phí vận hành.

Phản ứng trước báo cáo, bà Claire Coutinho - phụ trách lĩnh vực năng lượng của đảng Bảo thủ - cho rằng giá điện cao đang gây sức ép lớn lên cộng đồng doanh nghiệp và để thúc đẩy tăng trưởng, Anh cần ưu tiên giảm chi phí năng lượng.

Giá điện cao được cho là gây ảnh hưởng rõ rệt tới các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như hóa chất và gốm sứ. Hiệp hội Công nghiệp Hóa chất Anh cho biết sản lượng ngành này giảm khoảng 40% trong giai đoạn 2021 - 2024. Trong khi đó, Hiệp hội Gốm sứ Anh cảnh báo tiến trình chuyển đổi sang phát thải ròng bằng 0 đang diễn ra nhanh hơn khả năng thích ứng của công nghệ sản xuất, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm sản xuất trong nước.

Tranh luận về giá điện và chính sách năng lượng diễn ra trong bối cảnh Anh tiếp tục theo đuổi mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Theo giới phân tích, thách thức đặt ra đối với Chính phủ Anh là tìm được sự cân bằng giữa giảm phát thải, bảo đảm an ninh năng lượng và duy trì sức cạnh tranh của nền kinh tế.