Người tiêu dùng toàn cầu không có lựa chọn nào khác ngoài việc trả nhiều tiền hơn để mua dầu ăn sau khi lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ bất ngờ của Indonesia buộc người mua phải tìm kiếm các lựa chọn thay thế.

Trong khi đó, nguồn cung dầu ăn đã rơi vào tình trạng thiếu hụt do thời tiết bất lợi và xung đột Nga-Ukraine.

Các nhà quan sát dự đoán quyết định cấm xuất khẩu của Indonesia, nhà sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới sẽ nâng giá tất cả các loại dầu ăn chính bao gồm dầu cọ, dầu đậu nành, dầu hướng dương và dầu hạt cải. Điều này sẽ tạo thêm gánh nặng cho những người tiêu dùng vốn nhạy cảm với biến động giá cả tại châu Á và châu Phi, khi giá nhiên liệu và thực phẩm tăng cao hơn.

James Fry, Chủ tịch công ty tư vấn hàng hóa LMC International, tại Anh, nhận định quyết định của Indonesia không chỉ ảnh hưởng đến nguồn cung dầu cọ mà còn ảnh hưởng đến nguồn cung dầu thực vật trên toàn thế giới.

Dầu cọ - được sử dụng trong nhiều loại sản phẩm từ bánh ngọt cho đến mỹ phẩm, chất tẩy rửa - chiếm gần 60% các lô hàng dầu thực vật toàn cầu và Indonesia đóng góp khoảng một phần ba tổng lượng dầu thực vật xuất khẩu.

Ngày 22/4, “quốc gia vạn đảo” đã công bố lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ, cho đến khi có thông báo mới. Động thái nhằm giải quyết tình trạng tăng giá tại thị trường trong nước.

Giá dầu thực vật đã tăng hơn 50% trong sáu tháng qua do tình trạng thiếu hụt nguồn cung dưới tác động của nhiều yếu tố từ tình trạng thiếu lao động tại Malaysia cho đến hạn hán ở Argentina và Canada. Đây là những nước xuất khẩu dầu đậu nành và dầu hạt cải lớn nhất.

Thị trường đã từng kỳ vọng vào một vụ mùa hướng dương bội thu từ nhà xuất khẩu hàng đầu Ukraine sẽ giảm bớt tình trạng khan hàng, song  chiến dịch đặc biệt của Nga tại Ukraine đã dập tắt những hy vọng này.

Các nhà nhập khẩu như Ấn Độ, Bangladesh (Băng-la-đét) và Pakistan (Pa-kix-tan) sẽ cố gắng tăng cường thu mua dầu cọ từ Malaysia, song nhà sản xuất dầu cọ lớn thứ hai thế giới không thể lấp đầy khoảng trống do Indonesia tạo ra.

Indonesia thường cung cấp gần một nửa tổng lượng dầu cọ nhập khẩu của Ấn Độ, trong khi Pakistan và Bangladesh nhập khẩu gần 80% lượng dầu cọ của họ từ Indonesia. Hồi tháng Hai, giá dầu thực vật đã tăng lên mức cao kỷ lục do nguồn cung dầu hướng dương từ khu vực Biển Đen bị gián đoạn./.