Cảng hàng hóa ở Thiruvananthapuram, Ấn Độ. Ảnh: ANI/TTXVN

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuần qua cho biết hai bên đang đứng trước ngưỡng cửa của một thỏa thuận thương mại lịch sử. Về phía Ấn Độ, việc đạt được một thỏa thuận được Bộ trưởng Thương mại Piyush Goyal mô tả là "thỏa thuận quan trọng nhất" sẽ là một thắng lợi lớn cho cả hai phía, khi đều đang tìm kiếm các thị trường mới do phải đối mặt với thuế quan của Mỹ và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc. 

Đại diện Ngoại giao và An ninh của Liên minh châu Âu (EU), bà Kaja Kallas cho rằng EU và Ấn Độ đang xích lại gần nhau hơn vào thời điểm trật tự quốc tế dựa trên luật lệ đang chịu sức ép chưa từng có do các cuộc xung đột, cũng như tình trạng các quốc gia cưỡng ép nhau và phân mảnh về kinh tế.

Theo ông Praveen Donthi, thuộc tổ chức tư vấn International Crisis Group, xung đột Nga-Ukraine và chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tạo động lực cho mối quan hệ giữa Ấn Độ và EU. EU đang nhắm đến thị trường Ấn Độ, một cường quốc đang lên, trong khi Ấn Độ tìm cách đa dạng hóa các mối quan hệ đối tác, tăng cường chiến lược đa liên kết vào thời điểm quan hệ với Mỹ đang xấu đi. 

Theo số liệu của EU, kim ngạch thương mại hàng hóa song phương đạt 120 tỷ euro (139 tỷ USD) vào năm 2024, tăng gần 90% so với thập kỷ trước, và kim ngạch thương mại dịch vụ đạt 60 tỷ euro. Tuy nhiên, một quan chức EU cho biết, Ấn Độ hiện chỉ chiếm khoảng 2,5% tổng kim ngạch thương mại hàng hóa của EU, so với gần 15% của Trung Quốc. Con số này cho thấy tiềm năng chưa được khai thác mà một thỏa thuận có thể là đòn bẩy. 

Theo nhà phân tích Ignacio Garcia Bercero tại viện nghiên cứu Bruegel ở Brussels, cựu trưởng đoàn đàm phán thương mại của EU với Ấn Độ, các nhà sản xuất ô tô, máy móc và hóa chất của EU sẽ được hưởng lợi rất lớn từ việc Ấn Độ giảm bớt các rào cản gia nhập thị trường. Ấn Độ là một trong những nền kinh tế áp mức thuế vào hàng cao nhất thế giới, bao gồm cả nhiều sản phẩm mà EU có lợi thế cạnh tranh.

Trong bối cảnh nền kinh tế trì trệ, 27 quốc gia thành viên EU cũng đang thúc đẩy việc nới lỏng xuất khẩu rượu mạnh và rượu vang, đồng thời tăng cường các quy định về sở hữu trí tuệ. Trong khi đó, Ấn Độ, một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới, muốn dễ dàng tiếp cận thị trường hơn cho các sản phẩm như dệt may và dược phẩm.