Các nhà đàm phán thương mại của Ấn Độ và Liên minh châu Âu (EU) hiện không còn lạc quan về khả năng hoàn tất Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương trước thời điểm cuối năm nay, trong bối cảnh các cuộc thương lượng vẫn bế tắc quanh một số vấn đề then chốt như thép và ô tô.

Theo một số nguồn tin am hiểu tiến trình đàm phán, nhiều khả năng các cuộc thảo luận giữa hai bên sẽ phải kéo dài sang tháng 1/2026. Dù vậy, cả Ấn Độ và EU vẫn kỳ vọng có thể đạt được một thỏa thuận mang tính nguyên tắc để công bố nhân chuyến thăm Ấn Độ dự kiến vào tháng tới của Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen.

Trước đó, vào tháng 2/2025, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và bà Ursula von der Leyen đã thống nhất đặt mục tiêu hoàn tất FTA trong năm nay. Mặc dù hai bên đã có thêm một đợt thúc đẩy chính trị nhằm đẩy nhanh tiến trình đàm phán trong những tháng gần đây, nhưng các vướng mắc mang tính kỹ thuật vẫn chưa được tháo gỡ.

Theo đánh giá của các nguồn tin, ngay cả trong kịch bản tích cực, thỏa thuận cuối cùng – nếu đạt được – nhiều khả năng cũng sẽ có mức độ tham vọng thấp hơn so với các FTA mà EU đã ký kết trong những năm gần đây.

Những “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay tập trung vào các lĩnh vực nhạy cảm như ô tô và thép. EU muốn Ấn Độ nâng hạn ngạch nhập khẩu khoảng 80.000 ô tô của khối này vào thị trường Ấn Độ với mức thuế ưu đãi. Ngược lại, New Delhi đang tìm cách thuyết phục EU nới lỏng thuế đối với một số sản phẩm thép xuất khẩu của Ấn Độ, đồng thời mong muốn có thêm sự linh hoạt trong việc áp dụng các quy định liên quan đến thuế carbon của EU.

Người phát ngôn của Ủy ban châu Âu, ông Olof Gill, cho biết Cao ủy Thương mại EU Maros Sefcovic đã thăm Ấn Độ vào đầu tháng 12/2025 nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán, sau một giai đoạn các bên tiến hành “đàm phán chuyên sâu” ở cấp độ kỹ thuật. Ông Gill nhấn mạnh các hoạt động trao đổi sẽ tiếp tục được duy trì, với mục tiêu hoàn tất đàm phán vào thời điểm diễn ra Hội nghị thượng đỉnh EU – Ấn Độ sắp tới.

Hiệp định thương mại tự do giữa EU và Ấn Độ đã được đàm phán trong gần hai thập kỷ qua, song chỉ thực sự được thúc đẩy mạnh mẽ trở lại trong năm nay, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump quay trở lại Nhà Trắng và triển khai các biện pháp tăng thuế, làm xáo trộn trật tự thương mại toàn cầu.

Mức thuế 50% mà Mỹ áp lên hàng hóa Ấn Độ đã giáng đòn mạnh vào các ngành xuất khẩu của nước này, buộc Chính phủ của Thủ tướng Modi phải đẩy nhanh việc tìm kiếm các thị trường thay thế nhằm giảm mức độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ.

Trong chuyến thăm Brussels hồi tháng 10/2025, Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal cho biết hai bên đã “giảm đáng kể” số lượng các vấn đề còn tồn đọng trong đàm phán, nhưng vẫn chưa thể giải quyết dứt điểm các khác biệt lớn.

Song song với nỗ lực thúc đẩy FTA với EU, Chính phủ Ấn Độ cũng đang đẩy nhanh đàm phán thương mại tự do với một loạt đối tác khác, bao gồm New Zealand, Chile, Peru và Oman, nhằm bù đắp cho sự sụt giảm khả năng tiếp cận thị trường Mỹ. Thủ tướng Modi dự kiến sẽ thăm Oman vào tuần tới, trong khi Bộ trưởng Thương mại New Zealand hiện đang có mặt tại Ấn Độ để tham gia vòng đàm phán tiếp theo.

Trước đó, vào tháng 7/2025, Ấn Độ đã ký kết FTA với Anh, theo đó xóa bỏ thuế quan đối với nhiều mặt hàng, từ ô tô đến đồ uống có cồn.

Về phía mình, EU cũng đang thúc đẩy việc hoàn tất các thỏa thuận thương mại và nhiều hình thức hợp tác khác trên phạm vi toàn cầu – bao gồm trong các lĩnh vực kỹ thuật số, khoáng sản và an ninh – nhằm đa dạng hóa quan hệ kinh tế, trong bối cảnh khối này ngày càng chịu sức ép từ hai đối tác thương mại lớn nhất là Mỹ và Trung Quốc.