Chủ tịch Hội đồng và Nghị viện châu Âu vừa đạt được thỏa thuận chính trị tạm thời về sửa đổi các mục tiêu của Công cụ Láng giềng, Phát triển và Hợp tác quốc tế – châu Âu Toàn cầu (NDICI), nhằm tăng cường hiệu quả và khả năng triển khai của Quỹ Bảo lãnh Hành động Đối ngoại (EAG). Đây là bước đi quan trọng giúp Liên minh châu Âu (EU) sử dụng nguồn lực hiện có một cách chiến lược, đồng thời huy động thêm vốn công-tư vào các ưu tiên hành động đối ngoại.

EAG đóng vai trò trung tâm trong chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway), cho phép EU giảm thiểu rủi ro tài chính và khuyến khích đầu tư bền vững ra ngoài Liên minh. Với thỏa thuận vừa đạt được, EU có thể sử dụng thặng dư từ Quỹ Phát triển bền vững châu Âu (EFSD) trước đây để dự phòng cho EFSD+, từ đó tăng tổng năng lực bảo lãnh trong Khung Tài chính Đa niên hiện tại. Đồng thời, cơ chế này tối ưu hóa phạm vi bảo hiểm rủi ro, cho phép Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) hỗ trợ nhiều dự án hơn, từ cơ sở hạ tầng, năng lượng đến khí hậu và tái thiết.

Bên cạnh đó, thủ tục hành chính được tinh giản nhằm tăng tốc độ triển khai dự án, đặc biệt trong các hoạt động tài trợ hỗn hợp (blending) và bảo lãnh, giúp giảm bớt các yêu cầu báo cáo, tạo môi trường dự đoán tốt hơn và huy động vốn tư nhân quy mô lớn. Các nguyên tắc cơ bản của NDICI vẫn được duy trì, đảm bảo tiếp cận linh hoạt với các khu vực dễ bị tổn thương và các quốc gia kém phát triển.

Theo Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Síp Constantinos Kombos, quốc gia hiện đảm nhiệm chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, thỏa thuận này nâng cao hiệu quả các công cụ đầu tư đối ngoại của EU mà không làm thay đổi nhiệm vụ và mục tiêu vốn có. Nó cho phép huy động thêm vốn vào những nơi cần thiết nhất, đồng thời tôn trọng đầy đủ các giá trị, chính sách và ràng buộc ngân sách. Trong bối cảnh địa chính trị và địa kinh tế đầy thách thức, đây là một bước đi cụ thể, kịp thời và cần thiết.

Thực tế, EAG đã trở thành “đệm đỡ tài chính” cho nhiều sáng kiến quốc tế quan trọng, như dự án Hydro xanh tại Namibia, hệ thống cáp quang dưới biển kết nối châu Âu với châu Phi và châu Á, sản xuất vaccine (vắc-xin) tại châu Phi, hay nỗ lực tăng cường hấp thụ carbon tại rừng Amazon. Với ngân sách lên tới 53,4 tỷ euro, EAG không chỉ thu hút vốn tư nhân vào các dự án ưu tiên mà còn củng cố vai trò đối tác chiến lược tin cậy của EU trên trường quốc tế.

Thỏa thuận tạm thời này sẽ chờ Hội đồng và Nghị viện phê chuẩn trước khi chính thức có hiệu lực. Với các cải tiến về cơ chế bảo lãnh, tối ưu hóa rủi ro và tinh giản thủ tục, EAG được kỳ vọng nâng cao hiệu quả các hoạt động đầu tư đối ngoại của EU, thúc đẩy phát triển bền vững, tăng cường hợp tác quốc tế và khẳng định vị thế toàn cầu của Liên minh trong một môi trường địa chính trị cạnh tranh.