Trụ sở Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tại Frankfurt am Main, Đức ngày 12/3/2020. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Đức, kế hoạch tăng lãi suất vào tháng 7 tới đã khiến ECB rơi vào tình thế "tiến thoái lưỡng nan". Một mặt, ngân hàng này phải chống lạm phát, song mặt khác, ECB lại không được "hãm phanh" quá mạnh nền kinh tế Eurozone vốn đang trì trệ.

Tình hình trở nên báo động trước sự gia tăng đáng kể của lợi suất trái phiếu chính phủ của các nước Nam Âu trong những ngày qua. Tại cuộc họp bất thường ngày 15/6, Hội đồng thống đốc ECB đã quyết định cung cấp cho các quốc gia đồng euro có mức nợ cao hơn sự hỗ trợ đặc biệt trong việc tái đầu tư tiền từ trái phiếu đáo hạn.

Để đảm bảo việc thắt chặt chính sách tiền tệ không gây quá nhiều gánh nặng cho các nước Nam Âu, khoản tiền từ trái phiếu đáo hạn của Chương trình thu mua khẩn cấp trong đại dịch (PEPP) sẽ được tái đầu tư và điều này có thể giải tỏa sức ép đối với các quốc gia có nợ cao (như Italy) - những nước đang phải trả lãi suất trái phiếu chính phủ cao hơn đáng kể.

Bên cạnh đó, ECB đang xem xét một công cụ mới nhằm hạn chế sự chênh lệch của lợi suất trái phiếu chính phủ. Hồi tuần trước, ECB đã công bố một loạt kế hoạch tăng lãi suất và đây sẽ là lần đầu tiên sau 11 năm, ECB thực hiện thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm giải quyết tình trạng lạm phát. Ngoài ra, ECB cũng sẽ ngừng thu mua trái phiếu chính phủ châu Âu.

Tuy nhiên, động thái này đã gây ra tình trạng bán tháo và giảm giá trên thị trường trái phiếu. Sự khác biệt về lợi suất giữa trái phiếu chính phủ Đức và trái phiếu chính phủ của các quốc gia mắc nợ nhiều hơn ở phía Nam khu vực Eurozone, đặc biệt là Italy, hiện đang ở mức cao nhất trong hơn hai năm qua. Trong khi trái phiếu liên bang Đức kỳ hạn 10 năm đang được giao dịch ở mức khoảng 1,7%, lợi suất trái phiếu tương ứng của Tây Ban Nha là khoảng 3%.

Trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Italy vào khoảng 4% và Hy Lạp thậm chí 4,6%. Sau thông báo nêu trên của ECB, thị trường trái phiếu dường như đã được trấn an hơn khi lợi suất trái phiếu giảm nhẹ. Lợi suất trái phiếu chính phủ Italy kỳ hạn 10 năm giảm xuống còn 3,92%, của Hy Lạp giảm xuống 4,308%.

Ông Jörg Krämer, nhà kinh tế trưởng tại Ngân hàng Commerzbank, bày tỏ hoài nghi về tính hiệu quả khi ECB sử dụng tái đầu tư trái phiếu đáo hạn để hỗ trợ trái phiếu của các quốc gia mắc nợ cao như Italy. Theo ông, một chương trình viện trợ mới có thể thực hiện mà không cần các yêu cầu cải cách đối với các quốc gia liên quan, trong khi cũng có thể cung cấp cho việc mua trái phiếu ròng.

Trên thị trường tiền tệ, các nhà đầu tư đã phản ứng không mấy mặn mà với các quyết định mới nhất của ECB. Giá trị đồng euro đã quay đầu giảm xuống còn 1 euro đổi được chưa tới 1,04 USD. Trong khi đó, trong phiên giao dịch sáng 15/6, giá trị đồng euro đã tăng lên mức 1 euro đổi được 1,0495 USD./.