Đưa đặc sản Quảng Trị lên “kệ hàng số”

Việc đưa sản phẩm OCOP lên các sàn thương mại điện tử gắn với truy xuất nguồn gốc không chỉ góp phần bảo vệ thương hiệu mà còn củng cố niềm tin của người tiêu dùng, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.

"Chìa khóa” nâng tầm giá trị sản phẩm

Hoạt động thương mại điện tử trên địa bàn tỉnh Quảng Trị có nhiều chuyển biến tích cực, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và người dân. Việc ứng dụng các nền tảng số giúp doanh nghiệp tiếp cận phương thức phân phối hiện đại, giảm chi phí trung gian, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh so với phương thức kinh doanh truyền thống. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái vẫn diễn biến phức tạp. Trong bối cảnh đó, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, độ an toàn và nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm. Đây cũng là yêu cầu tất yếu đặt ra đối với các sản phẩm địa phương khi tham gia vào “kệ hàng số”.

Theo ông Hồ Xuân Hoè, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị, địa phương có nhiều sản phẩm đặc sản gắn với điều kiện tự nhiên, văn hóa và vùng miền. Việc ứng dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp phòng, chống gian lận thương mại mà còn góp phần khẳng định “câu chuyện sản phẩm”, gìn giữ uy tín thương hiệu. Thông qua mã truy xuất, toàn bộ quá trình từ sản xuất, chế biến đến lưu thông được minh bạch hóa, giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận thông tin và gia tăng niềm tin khi lựa chọn sản phẩm.

Cũng theo ông Hồ Xuân Hoè, truy xuất nguồn gốc là nền tảng quan trọng để sản phẩm Quảng Trị đáp ứng yêu cầu của các sàn thương mại điện tử lớn, đồng thời từng bước tiếp cận những thị trường khó tính trong và ngoài nước. Hằng năm, Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp và cơ sở sản xuất phát triển thương mại điện tử như xây dựng cơ sở dữ liệu công nghiệp – thương mại, bản đồ số ngành công thương; hỗ trợ tiếp cận thông tin thị trường; triển khai phần mềm truy xuất nguồn gốc sản phẩm, giúp doanh nghiệp quản lý hiệu quả và người tiêu dùng dễ dàng tra cứu thông tin thông qua mã QR.

Song song với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tỉnh Quảng Trị chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, hoàn thiện bao bì, nhãn mác; đồng thời hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến vào sản xuất nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các nhà phân phối và hệ thống bán lẻ hiện đại. Qua đó, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã được tạo điều kiện tham gia các sàn thương mại điện tử trong nước và quốc tế, từng bước hình thành kênh phân phối ổn định trong bối cảnh kinh tế số.

Ông Hồ Xuân Hoè cho biết, sau hợp nhất, tỉnh Quảng Trị mới có nhiều làng nghề, hợp tác xã và cơ sở sản xuất với lực lượng lao động dồi dào, tay nghề cao. Nhiều sản phẩm địa phương được thị trường đánh giá cao về chất lượng; trong đó, có mặt hàng đã xuất khẩu. Việc đẩy mạnh thương mại điện tử được xác định là động lực quan trọng giúp các cơ sở sản xuất mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và tăng sức cạnh tranh.

Để đưa sản phẩm Quảng Trị nâng tầm và vươn xa, tỉnh triển khai hiệu quả hai chương trình trọng điểm là “Bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu” và “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Trên cơ sở lợi thế từng vùng, các địa phương lựa chọn sản phẩm đặc trưng để phát triển thành sản phẩm OCOP, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất theo chuỗi liên kết khép kín, đáp ứng yêu cầu của thị trường và các kênh phân phối trực tuyến.

Ông Dương Văn Minh, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại tỉnh Quảng Trị cho rằng, ứng dụng công nghệ số trong tiếp thị, quảng bá và bán hàng giúp doanh nghiệp thích ứng với thay đổi hành vi tiêu dùng, mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu bền vững cho đặc sản địa phương.

Đến nay, tỉnh Quảng Trị có 372 sản phẩm OCOP được công nhận từ 3 sao trở lên, với 234 chủ thể kinh tế tham gia. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái sản phẩm địa phương đa dạng, giàu tiềm năng mở rộng thị trường. Nhiều sản phẩm OCOP của Quảng Trị đã được xuất khẩu sang các thị trường như châu Âu, Australia, Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Lào,... gồm cà phê, gạo chất lượng cao, sản phẩm từ dược liệu, hải sản, thủ công mỹ nghệ… Mới đây, lô hàng gần 10.000 đơn vị sản phẩm của Công ty TNHH Dược liệu hữu cơ An Xuân (xã Cam Lộ) đã được xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Mỹ gồm trà cần tây, trà tía tô và cao cà gai leo An Xuân – những sản phẩm đạt OCOP 4 sao và 5 sao cấp tỉnh.

Đưa đặc sản Quảng Trị lên “kệ hàng số”

Ông Lê Công Như, Giám đốc Chuỗi cửa hàng sản phẩm OCOP Quảng Trị cho biết, trước đây sản phẩm chủ yếu tiêu thụ qua các điểm bán trực tiếp hoặc hội chợ, triển lãm nên phạm vi thị trường còn hạn chế. Những năm gần đây, thương mại điện tử đã giúp đưa đặc sản Quảng Trị đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh. Để tham gia hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử, sản phẩm phải được chuẩn hóa bao bì, nhãn mác và gắn mã truy xuất nguồn gốc.

Trên cơ sở đó, chuỗi cửa hàng phối hợp với các hộ sản xuất, hợp tác xã hoàn thiện yêu cầu kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng nội dung giới thiệu và xử lý đơn hàng trực tuyến. Bên cạnh kết nối với các sàn trong nước, đơn vị còn xây dựng các kênh bán hàng trực tuyến riêng nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm OCOP Quảng Trị. Tuy nhiên, theo ông Lê Công Như, khó khăn hiện nay vẫn tập trung ở khâu logistics, chi phí vận chuyển và thanh toán trực tuyến, đặc biệt đối với các hộ sản xuất ở vùng sâu, vùng xa. Một số sản phẩm yêu cầu điều kiện bảo quản đặc thù nên việc vận chuyển đi xa còn gặp nhiều trở ngại.

Cùng với các đơn vị phân phối, nhiều hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng ghi nhận hiệu quả rõ nét từ thương mại điện tử. Bà Mai Thị Vân, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Vân Di (xã Trường Phú) cho biết, từ khi tham gia các sàn thương mại điện tử như Postmart và Voso, sản phẩm của hợp tác xã đã tiếp cận được người tiêu dùng tại nhiều tỉnh, thành phố, đồng thời nâng cao uy tín thông qua truy xuất nguồn gốc và chứng nhận OCOP.

Đến nay, 31 sản phẩm đặc trưng của tỉnh Quảng Trị đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử và phát sinh giao dịch thực tế. Không còn bó hẹp trong chợ phiên truyền thống, nông sản miền núi đã từng bước “lên sàn”, tiếp cận thị trường rộng mở hơn, đồng thời góp phần thay đổi tư duy kinh doanh của người dân.

Trong thời gian tới, Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái đặc sản Quảng Trị trên nền tảng số, lấy thương mại điện tử làm kênh phân phối chủ lực. Theo đó, tỉnh chú trọng phát triển các gian hàng địa phương trên các sàn thương mại điện tử lớn trong nước như TikTok, Shopee, Lazada; đồng thời từng bước tiếp cận các sàn quốc tế như Alibaba, Amazon Global Selling đối với các mặt hàng có tiềm năng xuất khẩu.

Khi thương mại điện tử được gắn chặt với truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu một cách bài bản, các sản phẩm đặc sản Quảng Trị không chỉ vượt qua rào cản địa lý mà còn từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và tạo nền tảng phát triển kinh tế bền vững cho địa phương.