Công trường xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát. Ảnh: Tiến Lực - TTXVN

Dự án xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên tại TP. Hồ Chí Minh, tổng mức đầu tư hơn 9.000 tỷ đồng đang gặp nhiều khó khăn. Nổi bật là tình trạng khan hiếm vật liệu cát, đá khiến tiến độ thi công một số hạng mục bị ảnh hưởng trực tiếp. 

Khởi công đầu năm 2023, dự án xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên (kết nối tỉnh Long An (cũ) qua sông Chợ Đệm và tỉnh Bình Dương (cũ), tỉnh Đồng Nai qua sông Sài Gòn) được kỳ vọng hoàn thành dịp 30/4/2025, nhưng đến nay vẫn gặp nhiều khó khăn.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP. Hồ Chí Minh (Ban Hạ tầng đô thị, chủ đầu tư), dự án có 40 gói thầu; trong đó có 10 gói thầu xây lắp. Tính đến đầu tháng 9, hạng mục xây dựng kè bờ kênh đạt hơn 86%; hạng mục thi công cọc bê tông ly tâm ứng suất trước đạt 81%; xử lý nền đất yếu bằng cọc xi măng đất đạt 79%.

Riêng hạng mục thi công bê tông M150 đá 1x2 mới đạt 42%. Hạng mục xây dựng các cống cấp 2 đã triển khai thi công hoàn thành thân cống 21/22 cống. Hạng mục lắp đặt cống thoát nước các loại đạt 46%, lắp đặt hố ga 19%, lắp đặt hào kỹ thuật đạt 30%. Để thuận tiện cho người dân lưu thông, chủ đầu tư đã thông xe các đoạn đường bờ kênh hơn 14 km.

Khó khăn lớn nhất ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án là tình trạng thiếu vật liệu cát, đá. Dự án có nhu cầu sử dụng cát đắp nền đường và một số hạng mục công trình như xử lý gia cố sau kè khoảng 1,4 triệu m3; khối lượng đá các loại cần khoảng 755.300 m3. Dự án này hiện chủ yếu sử dụng nguồn cát nhập khẩu Campuchia và 2 mỏ cát ở Bến Tre.

Đến nay, các đơn vị đã đưa về công trường được 250.000m3 (đạt 16%), đá các loại 120.000m3 (đạt 16%). Chủ đầu tư cho biết, hiện nay do khan hiếm nguồn cát dẫn tới giá vật liệu cát đang cao so với giá vật liệu tại thời điểm lập hồ sơ dự thầu. Các nhà thầu thi công hạng mục đường giao thông và hạ tầng kỹ thuật đang gặp khó khăn về nguồn cung cấp cát dẫn tới chậm tiến độ thi công, chưa đảm bảo tiến độ như mong đợi.

Với vật liệu đá, hiện TP. Hồ Chí Minh cũng như các địa phương trong cả nước đang tập trung triển khai thi công đồng loạt các dự án trọng điểm như cao tốc trục dọc, trục ngang, dự án đường Vành đai 3, dự án Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên… dẫn đến khan hiếm nguồn vật liệu đá mi và đá dăm các loại, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công. 

Ban Hạ tầng đô thị kiến nghị UBND TP. Hồ Chí Minh chỉ định các mỏ đá ở Bình Dương cấp cho dự án nhằm tháo gỡ khó khăn về vật liệu cho nhà thầu. Ngoài ra, UBND thành phố gửi văn bản tới UBND các tỉnh Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Cần Thơ về đăng ký lịch làm việc và hỗ trợ cung cấp nguồn đá phục vụ thi công các dự án công trình trọng điểm. 

Cùng với thiếu vật liệu, dự án kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên còn gặp khó khăn về giải phóng mặt bằng, với 14 trường hợp bị ảnh hưởng trong dự án giai đoạn 1 đã được bồi thường nhưng chưa bàn giao mặt bằng hoặc tái lấn chiếm phạm vi đã thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Các tuyến lưới điện hạ thế, trung thế và các trạm biến áp, cáp viễn thông cũng cần phải di dời và tái bố trí mới đảm bảo mặt bằng và an toàn thi công để đẩy nhanh tiến độ.

Dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên có tổng mức đầu tư ban đầu 8.200 tỷ đồng, thực hiện giai đoạn 2021 - 2025. Đến cuối năm 2024, thành phố điều chỉnh mức đầu tư lên 9.000 tỷ đồng, thực hiện giai đoạn 2021 - 2026. 

Dự án xây dựng tuyến kè bờ kênh tổng chiều dài 63,11 km; nạo vét tuyến kênh 31,46 km; xây dựng đường giao thông hai bên bờ tổng chiều dài 63,41 km; với mục tiêu chống ngập, chỉnh trang đô thị và phát triển giao thông thủy cho khu vực rộng lớn lên đến 14.900 ha.