Đồng shekel của Israel đang trải qua giai đoạn tăng giá mạnh hiếm thấy, trong bối cảnh các yếu tố địa chính trị và kinh tế đan xen.

Tỷ giá shekel/USD những ngày qua đã chạm mức 3,04 shekel đổi 1 USD – mức kỷ lục trong khoảng 30 năm, tiến sát ngưỡng 3 shekel/USD.

Theo các chuyên gia thị trường, đà tăng của đồng nội tệ Israel không chỉ phản ánh các chỉ số kinh tế vĩ mô tích cực, mà còn gắn chặt với những diễn biến an ninh gần đây, đặc biệt là lệnh ngừng bắn với Iran và các cuộc đàm phán chính thức giữa Israel và Liban. Những tín hiệu này đã góp phần củng cố kỳ vọng lạc quan của giới đầu tư về môi trường địa chính trị của Israel.

Tuy nhiên, sự lạc quan này vẫn đi kèm với mức độ bất định lớn. Các nguồn tin thị trường cảnh báo chiến sự tiếp diễn tại Liban hoặc việc thỏa thuận ngừng bắn với Iran bị phá vỡ có thể nhanh chóng đảo chiều xu hướng tăng của đồng shekel.

Trong vòng một năm qua, đồng shekel đã tăng giá tới 22% so với USD – mức tăng mạnh nhất trong số các đồng tiền của những nền kinh tế lớn. Dù đồng USD cũng suy yếu so với nhiều đồng tiền chủ chốt khác, mức giảm này vẫn thấp hơn đáng kể.

Theo ông Jonathan Katz, chuyên gia kinh tế trưởng tại Leader Capital Markets, việc so sánh đồng shekel với “rổ tiền tệ” của các đối tác thương mại chính của Israel sẽ phản ánh chính xác hơn. Ngay cả theo cách đo này, đồng shekel vẫn tăng 2,7% kể từ khi xung đột hiện tại bùng phát.

Ông cho rằng điều này cho thấy thị trường đang đặt cược vào những thay đổi tích cực về địa chính trị, cùng với sức mạnh nội tại của nền kinh tế, đặc biệt là lĩnh vực công nghệ và dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Ở góc độ khác, ông Matan Shitrit, kinh tế trưởng của Phoenix Financial, nhận định có nhiều yếu tố đang hỗ trợ đồng shekel trong ngắn hạn, như mức độ rủi ro quốc gia giảm, thị trường chứng khoán nội địa tăng mạnh và sự suy yếu toàn cầu của đồng USD. Ngoài ra, đà tăng của chứng khoán tại phố Wall cũng gián tiếp hỗ trợ shekel thông qua các cơ chế phòng hộ tài chính.

Dù vậy, ông Shitrit cảnh báo rằng nếu căng thẳng với Iran leo thang trở lại, mức độ rủi ro sẽ tăng, tâm lý thị trường toàn cầu xấu đi và đồng shekel có thể chịu áp lực giảm giá.

Đà tăng của shekel mang lại những tác động trái chiều đối với nền kinh tế. Các doanh nghiệp xuất khẩu là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất khi doanh thu quy đổi sang nội tệ giảm.

Các ngành xuất khẩu truyền thống chịu tác động mạnh hơn so với lĩnh vực công nghệ – vốn có biên lợi nhuận cao hơn. Trong khi đó, các doanh nghiệp quốc phòng vẫn có thể hưởng lợi nhờ nhu cầu toàn cầu gia tăng.

Ngược lại, các nhà nhập khẩu và người tiêu dùng được hưởng lợi khi hàng hóa nhập khẩu trở nên rẻ hơn, góp phần giảm áp lực lạm phát. Giá vé máy bay, hàng tiêu dùng cá nhân và ô tô đều có xu hướng giảm.

Ở cấp độ vĩ mô, sự mạnh lên của đồng shekel có thể giúp kiềm chế lạm phát, qua đó mở ra khả năng cắt giảm lãi suất nếu xu hướng này duy trì. Hiện thị trường dự báo có thể có hai đợt giảm lãi suất trong năm tới, dù một số chuyên gia thận trọng hơn khi cho rằng chỉ có một đợt cắt giảm lãi suất vào cuối năm 2026.