Tòa nhà bị hư hại sau trận động đất tại Mandalay, Myanmar, ngày 28/3/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Các dư chấn này là hậu quả của những thay đổi áp lực trong lòng đất sau cú sốc chính. Nhà địa chấn học Will Yeck làm việc tại Cơ quan Khảo sát địa chấn Mỹ (USGS) cho biết: "Sau trận động đất lớn đầu tiên, chúng tôi dự đoán sẽ có nhiều dư chấn diễn ra trong khu vực lân cận".

Trận động đất có tâm chấn gần thành phố Mandalay (Myanmar) đã gây ra sự tàn phá khủng khiếp, lan rộng đến tận thủ đô Bangkok của Thái Lan - cách đó khoảng 1.300 km.

Theo USGS, trận động đất xảy ra dọc theo đới đứt gãy Sagaing, gần bề mặt Trái Đất, khiến lực địa chấn trở nên dữ dội hơn. Ước tính sơ bộ cho thấy khoảng 800.000 người tại Myanmar có thể nằm trong vùng chịu tác động mạnh nhất của trận động đất. Số người thiệt mạng có thể lên tới hàng nghìn, thậm chí cao hơn nữa.

Một đền thờ đổ sập trong trận động đất kinh hoàng ở Mandalay, Myanmar, ngày 28/3/2025. Ảnh: Reuters/TTXVN

Lớp vỏ Trái Đất do nhiều mảng kiến tạo kết lại như một bức tranh ghép hình. Các mảng này chủ yếu ổn định, nhưng ở rìa của chúng luôn có sự dịch chuyển. Nhà địa vật lý Michael Steckler làm việc tại Đại học Columbia giải thích: "Áp lực tích tụ khi các mảng kiến tạo trượt qua nhau nhưng bị kẹt lại, tăng dần trong hàng chục hoặc hàng trăm năm. Khi đạt đến giới hạn, các mảng kiến tạo đột ngột di chuyển và gây ra động đất".

Hầu hết các trận động đất xảy ra dọc theo ranh giới giữa các mảng kiến tạo. Tuy nhiên, ngay cả khi tâm chấn nằm ở ngoài đại dương, tác động của chúng vẫn có thể lan rộng đến các khu vực đông dân cư, gây ra thương vong và thiệt hại nặng nề, đặc biệt là khi các tòa nhà không được xây dựng theo tiêu chuẩn chống động đất.

Các nhà khoa học có thể xác định khu vực nào có khả năng xảy ra động đất, nhưng vẫn chưa thể dự đoán chính xác thời điểm cơn địa chấn sẽ diễn ra.