Cửa hàng mua sắm Lotte Mart tại Cần Thơ. Ảnh: Thanh Liêm-TTXVN

Điều kiện kinh doanh trong ngành sản xuất Việt Nam tiếp tục ghi nhận sự cải thiện nhẹ trong tháng 9, nhờ sự phục hồi của số lượng đơn đặt hàng mới. Sản lượng và hoạt động mua hàng cũng tăng theo, tuy nhiên triển vọng ngành có thể bị thách thức trong thời gian tới do áp lực lạm phát ngày càng gia tăng.

PMI ngành sản xuất Việt Nam do S&P Global công bố ngày 1/10 ghi nhận PMI tháng 9 đạt 50,4 điểm. Mặc dù không có sự thay đổi so với tháng trước đó, tuy nhiên việc PMI duy trì trên ngưỡng 50 điểm tháng thứ ba liên tiếp, cho thấy điều kiện hoạt động của ngành sản xuất vẫn đang trong xu hướng cải thiện.

Theo khảo sát của S&P Global, sự hồi phục nhẹ của số lượng đơn đặt hàng mới trong tháng 9 là yếu tố chính góp phần cải thiện điều kiện kinh doanh chung. Tuy vậy, mức tăng này vẫn ở mức khiêm tốn.

Số đơn đặt hàng xuất khẩu mới dù tiếp tục giảm, nhưng tốc độ giảm đã chậm lại và là mức yếu nhất trong chuỗi 11 tháng sụt giảm liên tiếp. Sự ổn định gần đây trong chính sách thuế quan của Mỹ được cho là đã giúp một số doanh nghiệp Việt Nam có được đơn đặt hàng mới từ nước ngoài.

Tổng số đơn đặt hàng mới tăng lên đã thúc đẩy sản lượng tiếp tục tăng trong tháng 9, kéo dài chuỗi tăng trưởng lên 5 tháng liên tiếp. Tuy nhiên, tốc độ tăng sản lượng đã chậm lại, đạt mức thấp nhất kể từ tháng 6. Một phần lý do là khối lượng công việc tồn đọng đã giảm đáng kể, mức giảm mạnh nhất trong vòng 5 tháng, cho thấy áp lực sản xuất không còn quá cao.

Ở chiều tích cực hơn, các doanh nghiệp đã tăng mua hàng tháng thứ ba liên tiếp nhằm đáp ứng nhu cầu sản lượng tăng lên. Tuy nhiên, việc sử dụng hàng mua vào phục vụ sản xuất khiến tồn kho nguyên vật liệu tiếp tục giảm. Đồng thời, lượng hàng thành phẩm trong kho cũng giảm mạnh, ghi nhận mức giảm lớn nhất kể từ tháng 7/2024.

Một điểm đáng lo ngại là áp lực lạm phát đang gia tăng rõ rệt vào cuối quý III/2025. Chi phí đầu vào và giá bán sản phẩm đều tăng nhanh hơn, trong đó chi phí đầu vào ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 7/2024. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá thị trường leo thang và biến động tỷ giá bất lợi. Để bù đắp chi phí, các doanh nghiệp đã tăng giá bán hàng với tốc độ nhanh nhất trong 14 tháng qua.

Theo đánh giá của S&P Global, môi trường kinh tế ổn định hơn có thể hỗ trợ tăng trưởng đơn hàng và sản lượng trong năm tới. Ngoài ra, đầu tư công cũng được kỳ vọng sẽ tiếp sức cho đà phục hồi của ngành sản xuất. Dù phần lớn doanh nghiệp vẫn lạc quan về triển vọng 12 tháng tới, mức độ lạc quan đã suy giảm so với tháng trước và thấp hơn mức trung bình lịch sử.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence nhận định: Tháng 9 mang đến một số tín hiệu tích cực cho các nhà sản xuất Việt Nam, khi số lượng đơn đặt hàng mới tăng trở lại và xuất khẩu dù vẫn giảm cũng cho thấy dấu hiệu ổn định hơn. Những chuyển biến tích cực trong chính sách thuế quan dường như đang góp phần cải thiện nhu cầu quốc tế cho các công ty Việt Nam. 

Tuy nhiên, theo ông Andrew Harker, điều cần lưu tâm trong những tháng tới là bức tranh về lạm phát. Chi phí đầu vào và giá bán đều đang tăng mạnh hơn trong những tháng gần đây. Nếu xu hướng này tiếp diễn, chúng ta có thể chứng kiến sức mua bị ảnh hưởng do giá cả leo thang, từ đó tạo áp lực lên nhu cầu.