Trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz giữa Iran và Oman gần như tê liệt do xung đột tại Trung Đông, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) đánh giá, khó khăn lớn nhất và trực diện nhất mà các doanh nghiệp thành viên phải đối phó ngay lúc này là sự leo thang của giá nhiên liệu.

“Giá dầu Brent đã đạt mức 82 USD/thùng và dự báo tiếp tục tăng sốc nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa. Chi phí nhiên liệu tăng cao đặt ra rủi ro thu hẹp biên lợi nhuận (TCE) nếu các hợp đồng vận tải hiện tại không có điều khoản điều chỉnh giá nhiên liệu linh hoạt”, đại diện VIMC nhận định.

Với dự báo giá dầu có thể tăng nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng, VIMC chỉ đạo các doanh nghiệp thành viên theo dõi sát thị trường để mua nhiên liệu từ sớm. Tối ưu hóa chi phí nhiên liệu cho các tàu chạy tuyến Nội Á, tránh mua tại những thời điểm giá tăng sốc và xem xét áp dụng các biện pháp phòng vệ giá nhiên liệu.

Về phía VIMC đã xây dựng các kịch bản ứng phó theo từng cấp độ gián đoạn. Nếu chỉ gián đoạn ngắn dưới 7 ngày, ưu tiên là giữ tàu an toàn và giữ liên lạc thông suốt. Nếu gián đoạn kéo dài từ 2 - 4 tuần, các doanh nghiệp cần sẵn sàng đàm phán lại các hợp đồng COA/TC và tái bố trí đội tàu.

Tuy nhiên, nếu đứt gãy kéo dài từ 2 tháng trở lên, VIMC sẽ chỉ đạo tái cấu trúc mạng lưới tuyến vận tải, đồng thời tăng tỷ trọng các hợp đồng có khả năng chuyển giao rủi ro.

VIMC hiện không có tàu nào đang hoạt động hoặc đi qua khu vực eo biển Hormuz. Thay vào đó, đội tàu của tổng công ty đang tập trung khai thác ổn định tại các tuyến Nội Á (Intra-Asia), tuyến Việt Nam – Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á.

“Tuy nhiên, “vùng an toàn” về địa lý không đồng nghĩa với việc miễn nhiễm khỏi các tác động kinh tế”, đại diện VIMC nhấn mạnh và cho biết việc nâng cao năng lực quản lý rủi ro tổng thể, bao gồm rủi ro chiến tranh và biến động giá nhiên liệu sẽ được xem là một phần bình thường và bắt buộc trong kế hoạch kinh doanh của tổng công ty trong thời gian tới.

Để ứng phó với biến động do xung đột tại Trung Đông, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam yêu cầu các doanh nghiệp cần chủ động đánh giá, chuẩn bị kịch bản ứng phó trước nguy cơ giá dầu tiếp tục tăng mạnh, giá cước, chi phí và phụ phí vận tải tăng cao... Xây dựng kế hoạch phòng ngừa, thích ứng nhằm hạn chế rủi ro trong thương mại và vận chuyển quốc tế, bảo đảm chuỗi cung ứng, hoạt động vận tải biển thông suốt, không bị gián đoạn.

Các hiệp hội cần theo dõi sát diễn biến tình hình, thường xuyên trao đổi với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan để thông tin cập nhật đến các hội viên để chủ động kế hoạch sản xuất kinh doanh. Cùng đó, xây dựng kịch bản giảm thiểu các tác động tiêu cực đến sản xuất kinh doanh, chuỗi cung ứng và hoạt động vận tải biển do căng thẳng từ cuộc xung đột tại khu vực hiện nay và phương án chủ động ứng phó với các sự cố, tình huống tương tự trong tương lai.

Theo phóng viên TTXVN tại vùng Vịnh, kể từ ngày 1/3, chỉ có khoảng 40 chuyến tàu đi qua eo biển Hormuz, quá ít so với thông thường. Tình hình càng trở nên phức tạp hơn khi nhiều công ty bảo hiểm hàng hải lớn đã tạm ngừng cung cấp bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu hoạt động tại vùng Vịnh. Không có loại bảo hiểm này, nhiều tàu không thể tiếp tục đi vào các khu vực được đánh giá nguy hiểm.

Những gián đoạn đang đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh. Dầu Brent có thời điểm tiến sát 85 USD/thùng, cao nhất kể từ tháng 6/2024, do lo ngại nguồn cung bị ảnh hưởng tại tuyến vận tải chiếm khoảng 20% nhu cầu dầu mỏ toàn cầu.