Tại hội thảo Công bố kết quả khảo sát năm 2015 về mức độ hài lòng của doanh nghiệp đối với thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan do Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ngày 12/11 ở Hà Nội, ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban pháp chế VCCI cho biết có tới 28% doanh nghiệp phản ánh việc họ phải trả thêm chi phí ngoài quy định vì e ngại bị phân biệt đối xử.

Trong khi đó, cũng câu hỏi này năm 2012 có tới 57% doanh nghiệp có chi trả chi phí ngoài quy định, năm 2013 là 49%. “Nếu coi đây là thước đo tương đương về mức độ liêm chính của công chức hải quan qua các năm khảo sát thì kết quả năm 2015 đã ghi nhận bước tiến so với 2 năm trước đó”, ông Đậu Anh Tuấn cho biết.

Con số trên lấy từ cuộc khảo sát do Tổng cục Hải quan, Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam cùng Cơ quan phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) thực hiện từ tháng 4 tới hết tháng 6/2015 đối với 3.123 doanh nghiệp.

Cuộc khảo sát cũng cho thấy khoảng 35% doanh nghiệp được khảo sát từ chối trả lời câu hỏi về việc trả chi phí ngoài quy định. So sánh giữa các Cục Hải quan địa phương, trung bình 36% doanh nghiệp cho biết nếu không trả chi phí ngoài quy định thì họ có thể bị phân biệt đối xử.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, nơi thấp nhất có 8% nhưng tại nơi cao nhất, có tới 80% doanh nghiệp cho biết bị phân biệt đối xử khi không chi trả chi phí ngoài quy định. Các doanh nghiệp không trả chi phí ngoài quy định thường bị kéo dài thời gian làm thủ tục, bị yêu cầu bổ sung, giải trình các chứng từ không theo quy định và phải đối mặt với thái độ không văn minh lịch sự của cán bộ công chức hải quan.

Cũng theo ông Đậu Anh Tuấn, có 94% doanh nghiệp tham khảo sát đánh giá sự chuyển biến của chính sách, pháp luật hải quan là tích cực. Trong số này, 89% số doanh nghiệp tỏ ra hài lòng trong việc tiếp cận thông tin về thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan qua cổng thông tin điện tử ngành, 76% hài lòng qua cơ quan hải quan địa phương và 74% hài lòng qua các lớp tập huấn. Về việc thực hiện các thủ tục trong nhóm 6 thủ tục hành chính hải quan, phần lớn các doanh nghiệp cho rằng là bình thường.

Tuy nhiên, có một số thủ tục doanh nghiệp đánh giá là khó và rất khó thực hiện là thủ tục hoàn thuế, không thu thuế (31%) và thủ tục xem xét miễn thuế (26%). Trong quá trình thực hiện thủ tục thông quan, có 58% doanh nghiệp đã từng gặp khó khăn nhất định, trong số này, có 83% doanh nghiệp gặp phải vấn đề biểu mẫu khó khai báo và hay thay đổi. 48% doanh nghiệp phản ánh về việc bị yêu cầu cung cấp thông tin, giấy tờ ngoài quy định.

Đánh giá về sự phục vụ của công chức hải quan, kết quả điều tra cho thấy cộng đồng doanh nghiệp vẫn kỳ vọng nhiều vào nỗ lực nâng cao chất lượng.

Theo ông Đậu Anh Tuấn phần lớn doanh nghiệp đánh giá mức độ thực hiện kỷ cương của công chức ở ngưỡng "bình thường." Dù nhiều chương trình cải cách thủ thục hành chính đã được khởi động và thực hiện song theo đánh giá chung của các doanh nghiệp, bản thân những thủ tục này vẫn còn nhiều không gian để cải thiện. Sự phối hợp chưa đồng bộ và hiệu quả giữa cơ quan hải quan và các cơ quan nhà nước có liên quan cũng là điều được đề cập đến nhiều lần trong những kiến nghị của doanh nghiệp.

Đại diện cho doanh nghiệp trong lĩnh vực thủy sản, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), chia sẻ ngành thủy sản hiện phải liên hệ với khoảng 6 bộ, ngành trong quá trình xuất nhập khẩu nhưng thực tế không phải bộ, ngành nào cũng coi doanh nghiệp thực sự là đối tác để tạo điều kiện khi làm thủ tục.

Ông Phạm Thanh Bình, chuyên gia của USAID cho rằng điều này xuất phát từ quy định phải có kết quả kiểm tra chuyên ngành mới được thông quan. Quá trình này theo ông có thể mất tới 7-10 ngày trong quá trình thông quan và hoàn toàn có thể rút ngắn nếu chuyển sang kiểm tra sau thông quan./.

Thùy Dương/BNEWS/TTXVN