Tiếp đó, Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC ngày 20/1/2026, quy định cụ thể quy trình cấp phép và vận hành, qua đó hình thành hành lang pháp lý ban đầu cho thị trường. Tại Nghị quyết số 23 về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026, Chính phủ yêu cầu các cơ quan liên quan triển khai thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa trước ngày 28/2/2026.

Việc xây dựng khung pháp lý cho tài sản mã hóa diễn ra trong bối cảnh kinh tế số đang trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng. Ông Trần Quý, Viện trưởng Viện Phát triển Kinh tế số Việt Nam cho biết: Quy mô kinh tế số Việt Nam dự kiến có thể đạt khoảng 50 tỷ USD vào cuối năm 2026. Việc hoàn thiện các cơ chế pháp lý và triển khai các chương trình thử nghiệm sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển của thị trường tài sản số trong thời gian tới.

Tuy nhiên, ông Trần Quý cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở sự thay đổi tư duy của các chủ thể tham gia thị trường. Ông khuyến nghị doanh nghiệp cần tận dụng cơ chế thử nghiệm để phát triển các mô hình kinh doanh gắn với tài sản thực, trong khi nhà đầu tư cần chuyển từ tư duy đầu cơ ngắn hạn sang chiến lược đầu tư dài hạn dựa trên giá trị. Theo ông, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của thị trường.

Mặt khác, các chuyên gia cũng lưu ý giai đoạn thí điểm có thể đối mặt với thách thức về thanh khoản và khả năng thu hút nhà đầu tư. Phó Giáo sư Phạm Nguyễn Anh Huy, đồng trưởng nhóm nghiên cứu Fintech–Crypto tại Đại học RMIT Việt Nam đánh giá, thách thức lớn của giai đoạn thí điểm trước mắt là rủi ro thanh khoản nếu thị trường không đủ hấp dẫn đối với nhà đầu tư và dòng vốn quốc tế.

Để tránh tình trạng “có sàn nhưng không có giao dịch”, vị chuyên gia RMIT cho rằng cần đảm bảo một số điều kiện quan trọng. Trong đó, khả năng kết nối với hệ thống thanh toán và dòng vốn quốc tế đóng vai trò then chốt. Bên cạnh đó, cơ chế niêm yết cần được xây dựng theo hướng minh bạch, phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời chính sách phí, thuế và các yêu cầu tuân thủ cần có tính cạnh tranh nhằm thu hút các tổ chức và nhà đầu tư tham gia thị trường.

Ông Huy cũng cho rằng, các định chế tài chính Việt Nam khi tham gia vào thị trường tài sản mã hóa nên lựa chọn chiến lược triển khai theo từng giai đoạn. Thay vì ngay lập tức cung cấp các sản phẩm phức tạp như giao dịch ký quỹ hay phái sinh, họ nên tập trung vào giao dịch giao ngay, dịch vụ lưu ký an toàn và cơ chế thanh toán minh bạch ở giai đoạn đầu.

“Khi hệ thống giám sát, quản trị rủi ro và khuôn khổ pháp lý đã vận hành ổn định, thị trường mới nên mở rộng sang các sản phẩm có mức độ đòn bẩy cao hơn. Cách tiếp cận này giúp giảm thiểu khả năng tích tụ rủi ro hệ thống và hạn chế tác động lan truyền sang khu vực tài chính truyền thống”, ông Huy nói.

Vị chuyên gia cũng nhận định Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực công nghệ, với nhiều kỹ sư và doanh nghiệp tham gia phát triển các dự án blockchain và fintech trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, yếu tố mang tính quyết định sẽ là năng lực vận hành hạ tầng tài chính theo chuẩn mực quốc tế và khả năng phối hợp hiệu quả giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các đối tác liên quan.

Trong bối cảnh khung pháp lý đã được thiết lập và lộ trình thí điểm đang được triển khai, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ từng bước chuyển sang giai đoạn phát triển có kiểm soát. Quá trình này không chỉ tạo cơ sở để nâng cao tính minh bạch và an toàn cho nhà đầu tư, mà còn góp phần hình thành một cấu phần mới trong hệ sinh thái tài chính số, nếu các điều kiện về hạ tầng, pháp lý và thanh khoản được triển khai đồng bộ và hiệu quả./.