Tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi phát biểu họp báo tại thủ đô Tokyo ngày 21/10/2025. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, phát biểu tại họp báo sau khi bà Sanae Takaichi nhậm chức Thủ tướng Nhật Bản và ra mắt Nội các mới, Chủ tịch Liên đoàn các tổ chức kinh tế Nhật Bản (Keidanren), ông Yoshinobu Tsutsui bày tỏ kỳ vọng mạnh mẽ rằng chính phủ mới sớm khắc phục tình trạng “khoảng trống chính trị” để tập trung giải quyết các vấn đề cấp bách thông qua triển khai các chính sách một cách nhanh chóng và vững chắc.

Trong khi đó, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Kobayashi Ken trong thông cáo báo chí bằng văn bản, cho biết: “Chúng tôi mong Thủ tướng thể hiện năng lực lãnh đạo mạnh mẽ nhằm đoàn kết ý chí quốc gia, thúc đẩy các cuộc thảo luận mang tính xây dựng giữa đảng cầm quyền và các đảng đối lập, quyết đoán giải quyết các vấn đề hiện nay để tránh tình trạng trì trệ chính sách”. 

Về phần mình, đại diện Ban điều hành Liên đoàn Doanh nghiệp Nhật Bản, ông Mutsuo Iwai, nhấn mạnh: “Chính phủ cần theo đuổi các chính sách một cách nhất quán với các cải cách mang tính cơ cấu nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh của Nhật Bản trong trung và dài hạn”. 

Theo Toshihiro Nagahama, chuyên gia kinh tế tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Dai-ichi Life, Thủ tướng Sanae Takaichi sẽ tập trung thực hiện “đầu tư tăng trưởng táo bạo” và “đầu tư quản lý khủng hoảng”, trong đó việc tăng cường năng lực cung ứng của nền kinh tế Nhật Bản là yếu tố then chốt và các chính sách ưu đãi thuế cho đầu tư sẽ đóng vai trò quan trọng. Nếu có thể tăng việc làm và thu nhập, từ đó cải thiện tâm lý tiêu dùng, thì nguồn thu thuế sẽ tự nhiên tăng lên, giúp hiện thực hóa một “nền kinh tế mạnh”, đây sẽ là điểm mấu chốt của chính phủ mới.

Để tăng năng lực cung ứng, ông Nagahama cho rằng nới lỏng quy định về giờ làm việc là điều đáng mong đợi. Dù cần chú ý đến vấn đề an toàn, nhất là trong lĩnh vực xây dựng, nhưng nên điều chỉnh các quy định liên quan để những người muốn làm việc nhiều hơn có thể làm được. Đồng thời, tăng năng suất lao động thông qua mở rộng đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược, cũng là một nhiệm vụ quan trọng. 

Về mặt thương mại, để cải thiện điều kiện trao đổi thương mại, tức khả năng sinh lời từ xuất nhập khẩu, việc tăng cường nguồn cung điện năng, bao gồm cả tái khởi động và xây dựng mới các nhà máy điện hạt nhân, là không thể thiếu. Trong vấn đề này, việc hợp tác với đảng Duy tân Nhật Bản, đối tác mới trong liên minh cầm quyền, sẽ giúp chính phủ dễ dàng thúc đẩy chính sách hơn.

Ông Shigeki Morinobu, chuyên gia tại Quỹ Tokyo Foundation for Policy Research, bày tỏ kỳ vọng rằng chính phủ mới sẽ thực hiện chế độ “khấu trừ thuế kèm trợ cấp”, nhằm giảm gánh nặng cho tầng lớp thu nhập trung bình và thấp. Chính sách này cũng sẽ thúc đẩy việc làm, nâng cao năng lực con người thông qua đào tạo lại và góp phần tăng lương cho người lao động.

Tuy nhiên, ông Morinobu đánh giá rằng chính sách giảm thuế tiêu dùng về 0% cho mặt hàng thực phẩm sẽ không mang lại nhiều lợi ích thực tế cho người tiêu dùng. Ông dẫn chứng từ châu Âu, nơi việc giảm thuế tiêu dùng đã khiến lợi ích chủ yếu rơi vào tay các nhà bán buôn hoặc trung gian, giá bán lẻ thực tế không giảm và tác động tích cực đến người dân là rất hạn chế.

Ông kêu gọi chính phủ thiết kế chính sách tài chính chú trọng đến việc đảm bảo nguồn thu, đồng thời xem xét lại các ưu đãi thuế đặc biệt, trong đó nhiều chính sách đã lỗi thời. Khi việc tăng lương trở thành điều bình thường, thì không cần thiết phải tiếp tục giảm thuế để thúc đẩy tăng lương nữa. Do đó, cần điều chỉnh và phân biệt rõ trọng tâm chính sách.

Bên cạnh đó, ông Morinobu cũng cảnh báo rằng các chính sách tài chính mở rộng và nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ có thể làm gia tăng rủi ro lạm phát và lãi suất tăng, nên chính phủ nới cần đặc biệt thận trọng khi thực hiện.