Hãng tin CNBC ngày 20/4 cho biết các doanh nghiệp nhập khẩu tại Mỹ, từ những tập đoàn bán lẻ lớn như Walmart và Target cho đến các cơ sở kinh doanh nhỏ, đang đứng trước khả năng nhận lại hơn 160 tỷ USD tiền thuế quan, sau phán quyết của Tòa án Tối cao vào tháng 2 vừa qua tuyên bố một số biện pháp thuế quan trước đây là không hợp pháp.

Chính quyền Tổng thống Trump đã bắt đầu triển khai hệ thống nộp hồ sơ yêu cầu hoàn thuế vào ngày 20/4 với kỳ vọng tạo điều kiện cho doanh nghiệp lấy lại các khoản đã nộp. Tuy nhiên, giới phân tích và các doanh nghiệp vẫn tỏ ra thận trọng, cho rằng tiến trình này sẽ không diễn ra nhanh chóng như kỳ vọng.

Các luật sư thương mại cảnh báo rằng thủ tục hành chính phức tạp, các rào cản pháp lý và khả năng phát sinh kháng cáo vào phút chót có thể làm chậm đáng kể tiến trình hoàn trả. Nhiều doanh nghiệp cho rằng chính phủ sẽ không dễ dàng hoàn lại số tiền này.

Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ dự tính sẽ vận hành hệ thống khai báo mang tên CAPE, cho phép các nhà nhập khẩu nộp hồ sơ về các khoản thuế đã đóng theo thẩm quyền khẩn cấp trước đây. Sau khi trải qua nhiều bước kiểm tra và xác nhận, các doanh nghiệp có thể nhận được một khoản hoàn trả tổng hợp.

Dù hệ thống được thiết kế nhằm tăng tốc tiến trình, nhiều ý kiến trong cộng đồng doanh nghiệp vẫn tỏ ra hoài nghi về tính hiệu quả thực tế của cơ chế này. Theo các phân tích từ Phố Wall, nhiều tập đoàn lớn có thể nhận lại các khoản tiền đáng kể. Walmart được dự đoán có thể nhận khoảng 10,2 tỷ USD, Target khoảng 2,2 tỷ USD và Nike khoảng 1 tỷ USD. Các doanh nghiệp khác như Kohl’s, Gap và Macy’s cũng có thể nhận hàng trăm triệu USD.

Các khoản hoàn trả này, nếu được thực hiện, có thể tạo ra tác động đáng kể đến bảng cân đối tài chính của doanh nghiệp, bao gồm khả năng mua lại cổ phần, giảm nợ hoặc tăng dự trữ tiền mặt.

Tuy nhiên, các lãnh đạo doanh nghiệp cảnh báo rằng tiến trình này có thể kéo dài do tính phức tạp của hệ thống. Đại diện Walmart cho biết việc hoàn thuế nhiều khả năng sẽ không diễn ra trong thời gian ngắn.

Một yếu tố khác làm gia tăng rủi ro là khả năng phát sinh tranh chấp pháp lý. Nhiều doanh nghiệp đã chuyển phần chi phí thuế quan sang người tiêu dùng thông qua việc tăng giá hàng hóa. Nếu nhận lại tiền hoàn thuế, các công ty có thể đối diện nguy cơ bị kiện từ phía khách hàng.

Theo một nghiên cứu từ Harvard, việc chuyển chi phí thuế quan sang giá bán đã góp phần làm tăng khoảng 0,76 điểm phần trăm trong chỉ số giá tiêu dùng tính đến tháng 10/2025.

Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump vẫn đang xem xét các biện pháp thay thế nhằm duy trì chính sách thuế quan thông qua các cơ chế pháp lý khác. Một trong những hướng đi được đề cập là áp dụng các biện pháp theo Mục 301, nhằm đối phó với các hành vi thương mại bị xem là không công bằng từ các đối tác quốc tế.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết các nghiên cứu liên quan đang được tiến hành và khả năng tái lập mức thuế quan tương tự có thể diễn ra trong thời gian tới.

Diễn biến này khiến cộng đồng nhập khẩu lo ngại về khả năng chi phí sẽ tiếp tục gia tăng nếu các biện pháp mới được áp dụng, dù có thể không đạt mức cao như các biện pháp trước đây.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp Mỹ đang đứng giữa hai chiều áp lực: một mặt là cơ hội nhận lại các khoản tiền lớn, mặt khác là những bất định về thủ tục, pháp lý và chính sách trong tương lai.