Đây là nhận định của các chuyên gia tại “Hội thảo về sổ ATA theo Công ước Istanbul” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Tổng cục Hải quan tổ chức tại Tp. Hồ Chí Minh, ngày 25/12.

Ông Nguyễn Toàn, nguyên Vụ trưởng Vụ hợp tác Quốc tế, Tổng Cục Hải quan cho biết, Việt Nam hiện đang chuẩn bị cho việc áp dụng cơ chế tạm quản theo Công ước Istanbul với sự thống nhất của Quốc hội vào tháng 9/2017. Tạm quản là thủ tục hải quan theo đó một số hàng hóa (kể cả phương tiện vận tải) được nhập vào lãnh thổ hải quan mà không phải đóng thuế nhập khẩu và các loại thuế khác.

Theo ông Nguyễn Toàn, việc thực hiện cơ chế tạm quản theo Công ước Istanbul sẽ giúp các doanh nghiệp xuất nhập khẩu được hưởng khá nhiều lợi ích.

Cụ thể, từ trước tới nay, các doanh nghiệp thực hiện các hoạt động tạm nhập – tái xuất, tạm xuất – tái nhập hàng hóa, thiết bị, máy móc đều phải thực hiện thủ tục theo quy trình mở tờ khai hải quan, đóng thuế, sau khi tái xuất sẽ phải làm thủ tục để được hoàn thuế theo quy định.

Sau khi tham gia công ước Istanbul, các doanh nghiệp sẽ chỉ phải xin cấp sổ tạm quản ATA một lần tại quốc gia chủ hàng hóa cho tất cả các hoạt động tạm nhập – tái xuất, tạm xuất – tái nhập hàng hóa qua nhiều quốc gia thành viên trong suốt thời gian là 1 năm. Nhờ đó, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian, chi phí thực hiện các thủ tục hải quan, đặc biệt các doanh nghiệp hoạt động trong việc xuất – nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ các dự án xây dựng sẽ thấy rõ lợi ích từ sổ tạm quản.

Nhiều chuyên gia cho rằng, áp dụng sổ tạm quản ATA là một trong những biện pháp nghiệp vụ hải quan tiên tiến nhằm tạo thuận lợi tối đa cho các hoạt động thương mại hàng hóa, đặc biệt là hàng hóa phục vụ sự kiện, triển lãm, hội chợ…Không chỉ có doanh nghiệp được hưởng lợi, việc áp dụng cơ chế tạm quản cũng giúp hoạt động thông quan của các cơ quan hải quan thuận lợi hơn rất nhiều.

Bà Trần Thị Thu Hương, Giám đốc Trung tâm Xác nhận chứng từ thương mại, VCCI cho rằng, sổ tạm quản ATA giống như “hộ chiếu” của hàng hóa, giúp hàng hóa được thông quan nhanh chóng hơn. Cơ quan hải quan cũng giảm thiểu được một khối lượng đáng kể các công việc liên quan đến giấy tờ hành chính, cải thiện năng suất thông quan.

Đặc biệt, sẽ không có hiện tượng thất thu thuế đối với các hàng hóa kê khai tạm nhập rồi “mất tích” nhờ áp dụng mức quỹ bảo lãnh tương đương với 110% thuế, phí của lô hàng hóa. Thêm vào đó, việc thực hiện cơ chế tạm quản cũng sẽ giúp thúc đẩy quan hệ đối tác giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp thay vì quan hệ quản lý – bị quản lý như trước đây.

Theo bà Trần Thị Thu Hương, thời gian đầu, Việt Nam chỉ lựa chọn phụ lục tham gia cơ chế tạm quản theo công ước Istanbul là các hàng hóa phục vụ hội chợ, triển lãm là bước thăm dò, doanh nghiệp có thể lựa chọn việc xin cấp sổ tạm quản ATA hoặc giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O).

Nếu việc áp dụng thuận lợi, Việt Nam sẽ tiếp tục tham gia cơ chế tạm quản cho các nhóm mặt hàng khác. Vì vậy, các doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu thông tin, quy trình xin cấp sổ tạm quản để lựa chọn giải pháp thông quan thuận lợi nhất.

Công ước Istanbul được ký kết từ ngày 26/6/1990, có hiệu lực từ ngày 27/11/1993 dưới sự quản lý của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) với mục tiêu là tạo thuận lợi cho thương mại quốc tế và hài hòa hoá các thủ tục tạm quản, giúp cơ quan quản lý kiểm soát tốt hàng hóa tạm nhập, tái xuất và tạm xuất, tái nhập.

Tính đến tháng 10/2017, có 68 quốc gia tham gia và thực hiện theo công ước Istanbul. Ngoài ra, có một số quốc gia, vùng lãnh thổ cũng đang thực hiện cơ chế tạm quản song phương./.